Bijbels geloof en heidense filosofie

In Handelingen 17 lezen we over Paulus’ ontmoeting met twee filosofische stromingen in Athene: de Epicureïsche en de Stoïcijnse school.

Als we tijd en geografie buiten beschouwing laten, lijkt het alsof wij worden geconfronteerd met de ‘wijsheden’ in ónze tijd. Want het wereldse denken in Paulus’ dagen vertoonde bepaalde overeenkomsten met dat in onze wereld.

De Epicureïsche wijsgeren gingen er in hun dagelijks leven van uit, dat alles door toeval was ontstaan. Slechts in theorie geloofden zij in “de goden”. Deze goden, zo ver weg, konden niet werkelijk geïnteresseerd zijn in de wereld en haar bewoners. Zij waren voor deze wijsgeren geen realiteit. Zij waren eigenlijk atheïsten. Hun uitgangspunten lijken sterk op die van hedendaagse levensgenieters. Zij gaven zich over aan de geneugten van het leven en koesterden het vlees.

De god van de Stoïcijnen was de natuur. De mens maakte daar deel vanuit. Zij bewoog zich in vastgestelde kringlopen, die de mens niet kon veranderen. De Stoïcijnen geloofden dat alles door het noodlot werd bepaald. Dat lot heette dan Gods wil. Aangezien alles wat er gebeurt Gods wil is, zit er niets anders op dan dat de mensen moeten leren alles te accepteren.

Op het moment dat de wereldcyclus ten einde komt, valt alles uiteen in een vuurbal. Dan begint alles weer van voren af aan. Alles wat plaats vindt is van te voren bepaald. Omdat alles vooraf is vastgesteld, kan er niets worden veranderd.

De Stoïcijnen leerden dat het maar het beste is je te schikken in je lot. Je moet dat doen door je te oefenen onafhankelijk te zijn.
Omgaan met het kwaad lukt het beste als je een onverschillige levenshouding probeert aan te nemen. Dit geeft je vrede in je geest. De Stoïcijnen onttrokken zich aan het vlees.

 

De prediking door Paulus

In zo’n denk- en leefwereld verscheen de apostel Paulus met het evangelie. Zijn prediking bestond uit zes hoofdpunten,:

Verzen 24-25

Lucius Annaeus Seneca meest gekende van de stoïcijnse filosofen

In tegenstelling tot de Epicureërs, die leerden dat de goden verwijderd waren van de natuur, of de Stoïcijnen die leerden ‘god is de natuur’, zei Paulus dat God, hoewel ver boven ons verheven, toch zeer betrokken is bij de wereld die Hij maakte. Wat Paulus zei is tevens een les voor alle tijden. Het is maar al te waar dat mensen vaak aanbidden wat hun handen hebben gemaakt.
De ‘god’ van een mens is dat waaraan hij al zijn tijd, geld, energie en aandacht geeft, waardoor deze god belangrijker voor hem is dan zijn Schepper. Dat kan van alles inhouden: sport, studies, hobbies en vermaak.

Vers 26

In contrast met de Epicureërs, die welbeschouwd op atheïstische evolutionisten lijken, en leerden dat de wereld door toeval ontstond, of de Stoïcijnen, wier ‘god’ de wereld was die zichzelf draaiende houdt volgens onveranderlijke wetten en eindeloze herhalingen, predikte Paulus dat God onze Maker is en ons zegent. Niet het noodlot bestuurt ons, maar Gods hand.

Verzen 27-28

De fatalistische Stoïcijnen leerden dat alles zou samensmelten tot een pantheïstische god. De praktisch ingestelde atheïstische Epicureërs leerden dat de goden heel ver van de mens waren verwijderd en al helemaal niet in hen geïnteresseerd. Paulus zei dat God ons zó heeft gemaakt (naar Zijn beeld) dat wij Hem kunnen zoeken. Er is dus met God contact mogelijk.

Griekse dichter Aratus

Paulus haalde twee citaten aan van twee van hun nationale dichters: Aratus en Cleanthes. In elk van hun gedichten komt de zin voor:

“Wij zijn van Zijn geslacht”.

Verzen 29-30

De dagen van donkerheid en onwetendheid zijn nu voorbij en verleden tijd. De wijsgeren hebben ongelijk.

Als het waar is dat God ons heeft gemaakt, dan kan onze opvatting van God niet iets zijn dat wij maken. Zoals wij macht hebben over goud, zilveren steen, zo heeft God macht over ons. God straft ons niet direct als wij afgoden dienen, maar eist wel degelijk bekering.

Zolang de mens op zoek was in de duisternis kon hij God niet leren kennen. God zag vroeger hun dwaasheden en fouten over het hoofd. Nu is het anders:

De ware kennis van God is tot ons gekomen in Christus.

Vers 31a

De oordeelsdag komt naderbij.

Voor de mens is het leven niet een weg die leidt tot vernietiging, zoals de Epicureeërs leerden. Het is evenmin een weg die ons opneemt in een god die Natuur heet, zoals de Stoïcijnen dachten.

Het is een reis naar de Rechterstoel van Christus.

Vers 31b

Het grootste teken van Gods bemoeienis in deze wereld is de opstanding van Jezus Christus. We moeten niet worden verenigd met een Onbekende God, maar met de door de hemelse Vader opgewekte Christus.

 

Gemengde reacties

Paulus had minder succes in Athene dan elders, waar “niet vele wijzen, niet vele invloedrijken” waren (1 Kor. 1:26). De inwoners van Athene zeiden dat zij op zoek waren naar wijsheid. Zij wilden geen actie. Zij waren niet op zoek naar conclusies. Zoals velen tegenwoordig wilden zij alleen maar praten en discussiëren, en niets doen. Sommigen spotten. Zij vonden die enthousiaste joodse Paulus waarschijnlijk maar een vreemde snuiter. Voor hen was het leven een soort grap. Maar grappen eindigen vaak in tragedies. Uiteindelijk worden wij allemaal geconfronteerd met de harde realiteit van het sterven. Sommigen zeiden:

Wij zullen u hierover nog wel eens horen.

Dat zijn mensen die belangrijke beslissingen altijd maar uitstellen. Maar aan het eind van onze levensreis is er geen ‘morgen’ meer.

Dionysius de Areopagiet uit Athene

Sommigen kwamen tot geloof. Dit is de enige veilige weg. Enige mannen sloten zich bij Paulus aan. Er was ook een vrouw, Dámaris, die tot geloof kwam. En dan was er Dionysius, een Areopagiet, lid van het Tribunaal. Het was alsof de rechter van zijn stoel opstond, en zich bij de gevangene aansloot in de afgesloten ruimte van de rechtzaal. Van menselijk standpunt bekeken was zijn bekering een triomf voor de waarheid. Een lid van het Tribunaal genoot de hoogste reputatie onder het volk vanwege zijn intelligentie en voorbeeldige gedrag. Dionysius gooide zijn carrière te grabbel, omdat Christus het waard is!

M.R.

++

Aanverwant

  1. Bereshith 3:1-6 Het bedrog
  2. Dingen laten komen zoals ze zijn geweven in je levenslot
  3. Controleer uw lot of iemand anders zal het doen

Oorzaak lijden en dood

Als nawoord tot de eerste publicatie van “Waarom God lijden toe laat” op Bijbelvorsers Webs gaf Marcus Ampe een aanvullende verwijzing naar zijn Hoop tot Leven site, op 20 september 2010. Onderstaand kan u dit bericht hier vinden, zodat het niet verloren gaat bij het beëindigen van de website van de Vereniging voor Bijbelstudie.

Op Hoop tot leven wordt er dieper ingegaan op het ontstaan van al de huidige problemen omtrent pijn, lijden en sterven.

De oorzaak van de dood wordt er toegelicht en er wordt duidelijk gemaakt hoe enkel twee mensen in het begin der tijden er verantwoordelijk voor waren dat over hen en hun nageslacht de dood zou komen. Omdat zij zelf ook het verschil tussen ‘goed‘ en ‘kwaad‘ wilden weten en van de vrucht van de boom van goed en kwaad aten,  alhoewel God hen verzocht had er niet van te eten.

Nederlands: Foto. Opname van verminkte handen ...

Opname van verminkte handen van personen die aan lepra lijden (Photo credit: Wikipedia)

Het was hun eigen keuze van ongehoorzaamheid die zo over de gehele mensheid de gebreken bracht welke maken dat een mens geconfronteerd word met pijn, lijden en dood.

Lees hier meer over in:

Suffering – Lijden > Wat is de reden voor het lijden hier : met in posting 1: Oorzaak en gevolg; posting 2-4 : Nuttigheid

God heeft een straf uitgesproken over de verantwoordelijken van het kwaad.  De tegenstand (satan) is er gekomen door verlangen naar ‘meer’, maar wij kunnen voor ons eigen nu ook reeds verandering brengen in vele facetten in ons leven. ook in de mogelijkheid om met die pijn, dat lijden en met die dood om te gaan.

Buiten het geestelijke is er ook de mogelijkheid onze kennis te gebruiken om pijnen te verlichten en zo kunnen wij mensen opzoeken die de vaardigheden van God hebben gekregen om anderen te helpen. Alsook kunnen wij aan ons eigen lichaam werken om het sterker en weerbaarder te maken.

Lees hier meer over in:

Suffering – Lijden > Oefenen tegen pijn

+

Vindt aanvullende lectuur:

  1. Omgaan met zorgen in ons leven
  2. Bij het heengaan van een geliefde
  3. Een prins en de dood
  4. Leed
  5. Paniek en pijn
  6. Fysische en emotionele Pijn + Pijn onderuit geraken
  7. Verdriet
  8. Neerslachtigheid
  9. Emotioneel op slot zitten
  10. Leeg en alleen
  11. Ik en de anderen
  12. Al of niet onsterfelijkheid
  13. Sterven & Dood
  14. Decomposition, decay – vergaan, afsterven, ontbinding
  15. Dag CRPS!
  16. Zit je in de put? Stop dan met graven!
  17. Kracht uit Gods Woord
  18. Hoop bereikbaar via Boek
  19. Oorsprong van het kwaad
  20. Het scheuren van de hemelkleren
  21. Wat is de reden voor het lijden hier
  22. Pijn en lijden is onvermijdelijk, maar Miserie is optioneel
  23. Doemdenkers en ons lijden (ow art) + Doemdenkers en ons lijden (eccl art)
  24. Dood
  25. Kijken in de dood voor uw ogen
  26. Verscheurend bloedbad
  27. Euthanasie debat geopend in 2005
  28. Schrijf verwondingen in zand
  29. Bepaal de aandrijving
  30. Het begin van Jezus #2 Aller Begin
  31. Diegene die maakt zoals wij zijn
  32. Twee soorten mensen
  33. Bestaat er een God die zich om ons bekommert?
  34. Bekommerende God
  35. Staat God achter al het kwaad hier op aarde
  36. Waarom God lijden toe laat
  37. Stemt de Bijbel overeen met de wetenschap
  38. In de hand #3 Vertrouwen in de Juiste
  39. Redding, vertrouwen en actie in Jezus #1 Bedekking Lijden
  40. Op zoek naar spiritualiteit 2 Hoe te vinden
  41. Uitdagende vordering 1 Wiens Woord
  42. Schepper en Blogger God 3 Les en oplossing
  43. Schepper en Blogger God 12 Het Oude en Nieuwe Blog 2 Blog voor elke dagKroniekschrijvers en profeten #2 De WetFragiliteit en actie #1 Ongehoorzaamheid van Geschapene
  44. Fragiliteit en actie #7 Gebeurtenissen en Prioriteiten
  45. Fragiliteit en actie #8 Eerste Wetsvoorziening
  46. Dagboekfragmenten op Marcus’ Site tussen oktober 2008 en nu
  47. Gebed werkt
  48. Wat verzet bergen? Vertrouwen!
  49. Materialisme, “would be” leven en aspiraties #5
  50. Materialisme, “would be” leven en aspiraties #6
  51. Hij zal geen goede dingen weerhouden
  52. Nooit te laat om te beginnen met te gaan naar het juiste einde
  53. Laat u niet overwinnen door het kwade
  54. Woede en wrok
  55. Ruzie
  56. Pesters op het werk
  57. Vallen en opstaan
  58. Juist falen
  59. Het woord van waarheid rechtuit spreken en doortastend zijn
  60. Doe al het goede dat u kunt doen
  61. Overwin het kwade door het goede
  62. Christelijke Hoop op Eeuwig Leven
  63. Pracht Toekomst
  64. Een welvaardig man in de vroege geschiedenis
  65. Iemand verantwoordelijk voor het lijden hier
  66. Oefenen tegen pijn
  67. Houd uw gedachten positief
  68. Gelovig of niet