Bijbel en Wetenschap – Geloof en onderzoek een wetenschappelijke benadering

Schepping, intelligent design, evolutie

Ontstaan en ontwikkeling van het leven op aarde (1)

Eind 2005 ontstond er enige opwinding over een voorstel van de Nederlandse Minister van Onderwijs om een discussie te organiseren over ‘ID’ (intelligent design = intelligent ontwerp). ID is als begrip komen overwaaien uit de Verenigde Staten en duidt op de geclaimde bewijzen dat onze wereld niet door toeval kan zijn ontstaan, maar dat er een ‘intelligent’ plan aan ten grondslag moet liggen. Deze gedachte is op zich niet nieuw, maar heeft nu een nieuwe naam. De strijd van sommige orthodox-christelijke groepen in de VS, om op scholen het zogenaamde ‘creationisme’ (scheppingsleer) te onderwijzen naast het
neodarwinisme’ (evolutieleer), is echter al veel ouder, en heeft feitelijk noch de serieuze Bijbeluitleg, noch de objectieve wetenschap veel goed gedaan. Het was daarom niet verwonderlijk dat het voorstel van de minister allerlei voorvechters uit beide kampen meteen weer de barricaden op joeg. Helaas is het daarbij gebleven.

De discussie is op zichzelf interessant genoeg. En wetenschappelijk gezien is er niets mis met een discussie over verschillende opvattingen. In de wetenschap is dat een normale manier om voortgang te boeken. Maar het onderwerp ‘het ontstaan van de wereld’ is zo beladen dat aan beide kanten sprake is van duidelijk fundamentalisme, waardoor ‘extremisten’, die het hardst roepen, het beeld bepalen. En omdat zij de discussie vooral zien als een oorlog, gaat de nuance volledig verloren, wat weer leidt tot allerlei begripsverwarring. Daarom wil ik eerst proberen de zaken wat meer in perspectief te zetten.

Ontstaan versus ontwikkeling

Schema met grondprincipes van de erfelijkheid (hier: autosomale vererving)

Weinigen lijken zich te realiseren dat schepping en evolutie in principe over verschillende dingen gaan, en dus op zichzelf niet met elkaar in strijd hoeven te zijn. De evolutieleer spreekt over een mechanisme waarmee biologen trachten te verklaren hoe de ene levensvorm zich zou kunnen hebben ontwikkeld tot een andere. Door toevallige veranderingen (mutaties) in het DNA, dat een codering van de erfelijke eigenschappen van de levensvorm bevat, zou een iets gewijzigde variant kunnen ontstaan.
Wanneer die variant beter toegerust zou zijn voor het leven in zijn leefomgeving, zou die zich vervolgens uitbreiden ten koste van de oorspronkelijke variant en die verdringen. Een reeks van dergelijke stappen zou dan kunnen leiden tot een totaal nieuwe soort.

Wanneer je van mening bent dat de Bijbel leert dat elke variant afzonderlijk door
God is geschapen, zou zo’n ontwikkeling inderdaad in strijd zijn met de Bijbel. Maar wanneer je meent dat God wellicht alleen de hoofdsoorten heeft geschapen, en niet elke variant daarop (wel een hond, maar niet elk afzonderlijk ras), dan hoeft daar geen conflict te liggen.

In algemeenheid geldt dat wetenschap tracht te verklaren hoe dingen zich ontwikkeld hebben, maar gewoonlijk nauwelijks, of geheel niet, in staat is uitspraken te doen over ontstaansoorzaken. Sommige wetenschappers hebben daar weliswaar zeer concrete ideeën over, maar die berusten op intellectuele overwegingen en niet op onderzoeksresultaten. En wanneer zij eerlijk zijn, proberen zij die ideeën niet te tooien met hun gezag als wetenschapper. Anderzijds wijst de Bijbel God aan als de primaire ontstaansoorzaak, maar vinden we weinig of niets over de manier waarop dingen tot stand zijn gekomen. De Bijbel gaat in principe niet over de manier waarop, maar over de reden waarom.

Evolutie

Beperkte evolutie hoeft op zichzelf niet in strijd te zijn met de Bijbel.
En voor een dergelijke beperkte evolutie zijn er redelijke wetenschappelijke aanwijzingen. De reden waarom neodarwinisme zich slecht verdraagt met de leer van de Bijbel is vooral gelegen in de gedachte van een ‘universele’ evolutie:

alle leven op aarde zou zich door middel van evolutie hebben ontwikkeld uit één enkele oervorm.

De chemische structuur van DNA. Blauw, rood, groen en paars: basen. Oranje: deoxyribosegroep. Geel: fosfaatgroep. De twee- en drievoudige waterstofbruggen zijn aangegeven met stippellijntjes. De 3′- en de 5′-uiteinden van de “ruggengraten” staan eveneens aangegeven

Daarvoor zijn echter weer geen harde wetenschappelijke bewijzen. Die gedachte steunt op de overweging dat een degelijke ontwikkeling, wetenschappelijk gezien, het enige redelijke alternatief is voor een bewuste schepping.
Maar dan mag je dat alternatief daar dus niet mee ‘bewijzen’, want dat zou een klassiek geval zijn van een cirkelredenering.

Belangrijk is echter het volgende. Als evolutie het gevolg is van een mutatie van DNA, dan moet je wel eerst DNA hebben! Evolutie gaat
dus over de ontwikkeling van het leven op aarde (en in dat kader over
het ontstaan van verschillende soorten), maar absoluut niet over het
ontstaan van leven op aarde.

Weliswaar zijn daar ook ideeën over, en die worden gemakshalve ook
nog wel meegenomen onder de kop neodarwinisme (populair:
‘evolutie’), maar dat is toch een totaal ander onderwerp: met evolutie
(waar of niet) kun je het ontstaan van leven niet verklaren!

Het ontstaan van leven

Fred Polak.jpg

Fred Lodewijk Polak (1907–1985) Nederlands ambtenaar, hoogleraar, bestuurder en politicus voor de PvdA en DS’70 + een van de aartsvaders van de Nederlandse futurologie.

Die theorieën over het ontstaan van leven kun je echter, in tegenstelling tot die over de evolutie zelf, prima in een laboratorium toetsen. En dan moeten we concluderen dat zulke proeven tot op heden erg weinig concreets hebben opgeleverd. Strikt wetenschappelijk gesproken moet je dan aannemen dat er blijkbaar nog te grote afwijkingen van de werkelijkheid in zitten, wat sommigen er echter niet van weerhoudt ze voor principieel correct te houden: het zou alleen nog wat schorten aan de details. In 1981 sprak de toenmalige futuroloog Fred Polak als zijn verwachting uit dat er vóór het einde van de eeuw kunstmatig leven zou zijn geproduceerd. We zijn nu bijna aan kwart eeuw verder, en we zijn nog geen stap dichter bij dat doel dan toen. Dus opnieuw: wetenschappelijk moet je dan concluderen dat er ernstige manco’s zitten in je theorie. Hoe dat precies zit kan ik het kader van dit artikeltje niet uitleggen (dat heb ik elders wel gedaan), maar het komt er op neer dat die manco’s (wetenschappelijk gesproken!) niet in de exacte details zitten, maar van principiële aard zijn. En dat betekent dat, wat neodarwinisme ook te zeggen mag hebben over de ontwikkeling van het leven op aarde, het in elk geval tot nu toe niets nuttigs heeft kunnen zeggen over de oorsprong van dat leven.

R.C.R.

+

Voorgaande

Wetenschappers, filosofen hun zeggen, geloven en waarheden

++

Aanvullende lectuur

  1. Het begin van alles
  2. Is daar een veroorzaker van alles
  3. Gods vergeten Woord 11 Schepping 3 Andere ontstaansverhalen
  4. Gods vergeten Woord 12 Schepping 4 De Schepper zelf
  5. Terugblikkend op de eerste mens en eerste gebeurtenissen 1 Ontstaan en plaatsing eerste mens
  6. Bereshith 2:4-14 Adem en leven plaatsing door de Elohim God
  7. Kosmos, Schepper en Menselijk Lot
  8. Vertrouwen, Geloof, Roepen en Toeschrijving aan Jehovah #3 Stem van God #1 Schepper en Zijn profeten
  9. Het begin van Jezus #2 Aller Begin
  10. Ongelovige Thomassen, Jezus en zijn God
  11. Materialisme, “would be” leven en aspiraties #3
Advertisements

Book Review: Ann Gauger, Douglas Axe & Casey Luskin, Science & Human Origins. Seattle: Discovery Institute Press, 2012.124pp.

Michael Behe, professor of biochemistry at Leh...

Michael Behe, professor of biochemistry at Lehigh University in Pennsylvania, Intelligent Design proponent. Lecture at DPC, University of Maine. (Photo credit: Wikipedia)

The latest publication from the Discovery Institute (the organisation that promotes Intelligent Design theory) is somewhat of a departure from their previous coyness regarding religion. As the introduction by John West describes, “intelligent design focuses on whether the development of life was purposeful or blind” and not on common descent (p11); indeed many ID advocates accept common descent (e.g. Michael Behe). This book not only challenges the idea that humans and apes share a common ancestor but also explores whether there is evidence that all mankind is descended from an original couple (who are frequently labelled “Adam and Eve”). The motivation for this foray into common descent is the claims being made by theistic evolutionists, particularly the BioLogos Foundation, which, it is claimed, encourages Christians to revise “traditional Christian teachings” (pp9-10, 105-6).

In the debate over evolution it defenders and its critics often argue past each other. Evolutionists claim evolution did happen because of such things as the similarities in morphology and DNA, distribution of fossils, and apparent ancestral vestiges. Creationists claim evolution could not happen because of such things as irreducible complexity, symbiotic organisms, and the sheer improbability of invention by random mutation. Science & Human Origins fits within this mould, though it does cite some new evidence.

The first two chapters centre on an experiment conducted by Ann Gauger and Douglas Axe, in which they identified two proteins with similar morphology but different function and tried to estimate how one could evolve into the other by neo-darwinian processes. They concluded that it would require seven coordinated mutations to occur, something too improbable to have occurred within the history of the universe (p20). From this finding they argue that, firstly, unguided processes could not have produced the changes necessary to evolve humans from apes, and, secondly, similar morphology is not a reliable indicator common ancestry. This research is interesting and the sort of evidence that anti-evolutionists need to produce if they are to affect a shift from the current neo-Darwinian paradigm. But, at most, this kind of experiment demonstrates the ineffectiveness of random mutation; it does not, of itself, rule out common descent. And, as has often been pointed out, it is difficult to prove a negative. Maybe it didn’t happen this way; that doesn’t mean it didn’t happen.

The third chapter is an interesting review of the literature regarding the fossil record. It highlights the vast uncertainties about the earliest hominin fossils (4-7 million years ago). Then it presses the differences between the australopithecines (1-4 million years ago) and the homo genus (0-2 million years ago); the former are considered an extinct form of ape, the latter are considered part of the family of humans. The fourth chapter considers two genetic arguments for common descent, so-called “junk DNA” and chromosomal fusion. It was previously argued that large regions of non-coding DNA within the human genome made intelligent design unlikely. Recent research has demonstrated that much that was previously considered junk is now known to be functional. The more interesting argument is that the 23rd human chromosome-pair seems to be fusion of two ape chromosome-pairs (apes have 24 chromosome-pairs). Casey Luskin challenges this argument saying that at most it shows that a human ancestor had 24 chromosome-pairs, not that this ancestor was a common ancestor with apes; this response does not seem to be particularly strong. Luskin also suggests that the similarity between the 23rd human chromosome-pair and ape chromosome-pairs is not as compelling as it might appear; it is difficult for a non-scientist to judge.

In the final chapter Gauger challenges an argument from population genetics put forward by Francisco Ayala, which implies that there was never a bottle-neck of a single human couple in our ancestry (Ayala assumes common descent with apes). This chapter is quite technical, but in brief, Gauger reveals the hidden assumptions in Ayala’s argument, cites other studies that focused on other parts of the gene, and concludes that it is possible that there was such a bottleneck. Gauger then goes further and considers the possibility that humans and apes did not have a common ancestor, citing some examples that would not be expected on current evolutionary models (e.g. regions of the human genome that are closer to gorilla than ape sequences).

This is an interesting book and, at very least, sketches the relevant issues in the ongoing debate over common descent. Its inadequacy, and the inadequacy of much of ID research, is that it does not present a unified alternative to the current evolutionary narrative. Reading between the lines, there is equivocation over the whether to just reject unguided neo-Darwinian processes or to also propose an act of special creation as an alternative to common descent. (This equivocation is probably representative of the equivocation within the ID community). It seems incumbent on those who would reject common descent to propose an alternative narrative for the distribution of fossils and the variation with the human genome. It seems the authors are sorely tempted to say that God created Adam and Eve as a distinct genus (including Home erectus and Home neanderthalensis, as well as Homo sapiens) and that some evolutionary process is responsible for the variation found within the genus, but this is never stated explicitly (nor is it likely to be).

Those who believe in the special creation of a single human couple from whom all humanity descends are likely to take comfort from these scientific challenges to the current neo-darwinian paradigm, but this is not the book that will cause a paradigm shift.

+++

  • How to Test for Intelligent Design (str.typepad.com)
    Casey Luskin of the Discovery Institute writes an interesting article in response to a scientist’s statement that “the Intelligent Design hypothesis is untestable by science, exactly because we can never empirically know or understand the actions of God or any other Intelligent Designer.”Luskin points out that, on the contrary, we can understand when actions are being taken by intelligent designers (such as human beings), and from that, make testable predictions.
  • Genes (slideshare.net)
    Each cell in the human body contains about 25,000 to 35,000 genes. Genes carry information that determines your traits.
  • The Discovery Institute gets terminally desperate: considers evolutionary rebuttals of creationist arguments as “condemning religion” (whyevolutionistrue.wordpress.com)
    The Discovery Institute, losing its battle for Intelligent Design (ID) on all fronts (they can’t even get it taught in a Texas community college!) has resorted to a desperation move: attacking the characters of evolutionary biologists.  How this will give evidence for ID is beyond me: perhaps they think that if they show character flaws in evolutionists they thereby discredit our discipline. But whatever happened to their promise to that “scientific” evidence for ID was “right around the corner”? They seem to have forgotten that one.And they should be mindful of the beam in their own eye: despite their claim that ID isn’t religiously motivated, virtually everyone at the Discovery Institute is religious, and some of them (like Paul Nelson and William Dembski) unwisely proclaim their religious motivations when they think they’re out of earshot.
  • Casey Luskin’s latest take on junk DNA – is he lying or is he stupid? (sandwalk.blogspot.com)
    The issue of junk DNA is a case in point. We’ve been trying to explain the facts to people like Casey Luskin. I know he’s listening because he comments on Sandwalk from time to time. Surely it can’t be that hard? All they have to do is acknowledge that “Darwinians” are opposed to junk DNA because they think that natural selection is very powerful and would have selected against junk DNA. All we’re asking is that they refer to “evolutionary biologists” when they talk about junk DNA proponents.
  • Discovery Institute’s Triumph #5 for 2013 (sensuouscurmudgeon.wordpress.com)
    The Discoveroids were proclaiming the good news of a book — Discovering Intelligent Design — published by their in-house vanity press, the Discovery Institute Press, and written by “home school educators Gary and Hallie Kemper [of whom no one ever heard], and Discovery Institute research coordinator Casey Luskin.”
  • Discovery Institute Embraces Martyrdom (sensuouscurmudgeon.wordpress.com)
    Some of you may not have been around back in 2010 when your compassionate Curmudgeon honored him — see Casey Luskin Is Named a Curmudgeon Fellow. Most of his long post today is just a copy of what he posted a few weeks ago, about which we wrote Discoveroids Suffer a Crushing Defeat.Yes, Casey is claiming that the Discoveroids’ defeat at Amarillo College, a state-run, two-year community college in Amarillo, Texas, is one of their big highlights of the year. They were apparently embarked on a stealth campaign to infiltrate two-year community colleges with their kind of creationist course, using their books, thinking that no one would notice. But their plans were thwarted when the non-credit course was cancelled.
Enhanced by Zemanta