Het bewijs van Gods bestaan 1. De weg van veel goden naar geen God

Het bewijs van Gods bestaan 1. De weg van veel goden naar geen God

Het bewijs van Gods bestaan 1. De weg van veel goden naar geen God

Een in het kader van ‘Bijbel en Wetenschap’ telkens weer opduikende vraag is:

kun je Gods bestaan wetenschappelijk bewijzen?

Of heeft de wetenschap juist bewezen dat Hij niet bestaat? Er zijn in principe twee manieren waarop je de beantwoording van zo’n vraag kunt aanpakken. De ene houdt in dat je al je moderne wetenschappelijke inzichten in de strijd gooit, en probeert langs die weg tot een antwoord te komen. De andere is te kijken wat de Bijbel daar zelf over te zeggen heeft.

In deze serie willen we beide benaderingen achtereenvolgens aan een nader onderzoek onderwerpen.

Geen enkele god, of juist te veel?

Bij dit onderwerp moet je dan natuurlijk wel bedenken dat de vraag als zodanig er een van onze tijd is. Gedurende het grootste deel van de geschiedenis was de vraag of God (eventueel: een god) bestaat geen punt van discussie.

Pas in de moderne tijd is de mens daar aan gaan twijfelen. Atheïsme is in zijn huidige vorm bij uitstek iets van de laatste paar eeuwen. In bijbelse tijden was er juist een overvloed aan goden, en de vraag was niet of de God van de Bijbel bestond, maar hoe Die zich verhield tot al die andere: was Hij inderdaad de grootste?

Zelfs de bewering dat Hij de enige was, was toen al een gewaagde uitspraak. Je verwacht dan ook geen teksten in de Bijbel die dat bestaan zouden bewijzen. Vandaar dus de vele historische pogingen om dat bewijs buiten de Schrift om te leveren.
Voor de volledigheid: sommige Griekse profetenscholen hielden er toch al wel atheïstische ideeën op na, zoals die van de Epikureërs in Handelingen 17. Maar zij vertegenwoordigden niet het denken van de grote massa in de Griekse wereld. We zien dan ook dat Paulus in zijn toespraak te Athene veel meer ingaat op de argumenten van die andere filosofische school van zijn dagen: die der Stoïcijnen. Maar ook daarmee krijgt hij weinig voet aan de grond.

Oude wetenschap tegenover moderne

Buste van Socrates in het Louvre in Parijs, Romeinse kopie uit de 1e eeuw n.Chr. van een Grieks origineel in brons.

Buste van Socrates in het Louvre in Parijs, Romeinse kopie uit de 1e eeuw n.Chr. van een Grieks origineel in brons.

Toch zijn er in de volgende eeuwen een aantal vroeg-christelijke schrijvers geweest die hebben geprobeerd aannemelijk te maken dat de grote Griekse filosofen met hun denkbeelden eigenlijk wel op één lijzaten met de bijbelse boodschap. Je hebt het dan over filosofen als Socrates, Plato en Aristoteles (5e-4e eeuw v. Chr.).

Als wij met onze huidige inzichten terugkijken naar de essentie van hun denkbeelden zou je niet echt snel op de gedachte komen daar veel overeenkomsten met de Schrift in te zien, maar zulke pogingen waren vooral bedoeld om het vroege christendom ‘aanvaardbaar’ te maken voor de Griekse denkwereld. Helaas resulteerde dat vooral in een aanpassing van de bijbelse boodschap aan het gangbare Griekse denken, in plaats van omgekeerd zoals eigenlijk had gemoeten. Alles veranderde echter met het aanbreken van de tijd der ‘Verlichting’. Terwijl de oude Griekse benadering van de wetenschap voornamelijk was gebaseerd op redenering, begon nu het inzicht door te breken dat je dingen kunt bestuderen. Dat betekent gericht onderzoek door middel van experimenten en waarnemingen. Uit die waarnemingen kun je dan conclusies trekken die je zo nodig verder kunt onderbouwen met nieuwe experimenten en nog meer waarnemingen. Voor onze vraag had dit twee verschillende soorten gevolg.

De bevrijding uit ‘de slavernij van de natuur’

In de allereerste plaats betekende dit dat de mens steeds meer begon te begrijpen van de natuur en de wereld om hem heen. Allerlei dingen die hij vroeger niet begreep, en daarom toeschreef aan direct goddelijk ingrijpen, kon hij nu meer en meer herleiden tot wetenschappelijk aangetoonde wetmatigheden in de natuur. Natuurlijk heb je daarmee nog geen verklaring voor de oorzaak van die wetmatigheden, maar het tempo waarin het begrip toe nam maakte de mens optimistisch genoeg om aan te nemen dat die oorzaken op een dag ook wel verklaard zouden worden. En daarmee ontstond langzaam de gedachte dat je wellicht de hele wereld zou kunnen verklaren zonder daarvoor te hoeven ‘uitwijken’ naar bovennatuurlijke verklaringen.

De mens begon zich daardoor meer en meer ‘onafhankelijk’ te voelen, hij had God ‘niet langer nodig’. Want begrip van de natuur zou op den duur ook leiden tot beheersing van die natuur. Hij zou er niet langer ondergeschikt aan zijn, maar die natuur ondergeschikt kunnen maken aan zichzelf. Het hele feit dat de waargenomen regelmatigheden in de natuur worden aangeduid als ‘wetten’ symboliseert in feite dat denkbeeld van die ondergeschiktheid van de natuur: zij kan niet zo maar haar gang gaan, maar is onderworpen aan ‘wetten’. En de mens zou van die wetten gebruik kunnen maken om de natuur naar zijn hand te zetten. De mens zag dit in toenemende mate als een bevrijding uit een soort slavernij. En dus begon zich, ook onder de grote massa, een actief atheïsme te ontwikkelen, dat gretig gebruik maakte van de nieuw verworven inzichten. Wat ten onrechte de mening heeft doen post vatten dat een geloof in God in strijd zou zijn met de conclusies van de wetenschap. Een misvatting die bijvoorbeeld de communistische wereld met veel enthousiasme heeft aangewakkerd en in stand gehouden.

Is Gods bestaan wetenschappelijk aantoonbaar?

De andere ontwikkeling leidde juist in de tegenovergestelde richting.

Overtuigde christenen begonnen te overwegen dat het wellicht mogelijk zou zijn om met die nieuw ontwikkelde wetenschappelijke methodieken juist te bewijzen dat God bestaat. Dat stuit uiteraard op het probleem dat je God niet kunt onderwerpen aan wetenschappelijke experimenten, maar met wat speurwerk zou je uit de natuur toch wel voldoende waarnemingen moeten kunnen halen als basis voor een wetenschappelijk aanvaardbare theorie. Op zich geen onlogische gedachtegang, maar in de praktijk bleek het toch moeilijk om het bewijs rond te krijgen. En bovengenoemde partijen, die hun atheïsme waren gaan baseren op diezelfde wetenschap, lieten zich hun nieuw verworven ‘bevrijding’ uiteraard niet zo gemakkelijk weer afnemen. Dat leidde onvermijdelijk tot een merkwaardig soort van godsdienstoorlog tussen beide kampen, waarbij beide partijen gebruik maken van echte ofvermeende wetenschappelijke feiten en conclusies. Met als gevolg dat de modale burger het spoor al lang bijster is.

In de komende afleveringen willen we daarom proberen daar wat klaarheid in te brengen.

R.C.R

+

Voorgaand

Bijbels geloof en heidense filosofie

++

Aansluitende lectuur

  1. 4de Vraag: Wie of wat is God
  2. God of een god
  3. God versus goden
  4. Bestaan en moeilijke herkenning van het Hoogste Godheidswezen
  5. Bijbel – Enige bron van kennis en openbaring van God
  6. Bouwen op het Bijbels fundament 1.Feit of fantasie?
  7. Gods vergeten Woord 16 Geopenbaarde Woord 1 Zoeken naar een god
  8. Gods vergeten Woord 17 Geopenbaarde Woord 2 Geopenbaard licht
  9. Bereshith 2:4-14 Adem en leven plaatsing door de Elohim God
  10. Bereshith 3:1-5 De grote misleiding
  11. Is God drie-eenheid
  12. De Enige Ware God
  13. Drie-eenheidsleer een menselijke dwaling
  14. Aanroepen van Gods Naam
  15. God is een verhaal #2 Voorgangers niet gediend met een Enige God
  16. Betreffende Christus # 2 Goddelijke bron, verband en goddelijk mens
  17. Sterfelijkheid en onsterfelijkheid 4 De ziel – een Grieks beeld
  18. Christenen vragen atheïsten te bewijzen dat God niet bestaat

++

Aanverwante supplementaire lectuur

  1. Monotheisme – ÉÉN GOD

Bijbel en Wetenschap: Schepping, intelligent design, evolutie (6) De Boodschap van de Bijbel zelf

Bijbel en Wetenschap: Schepping, intelligent design, evolutie (6) De Boodschap van de Bijbel zelf

Waar gaat het nu uiteindelijk om in deze discussie over ‘intelligent design’?

Enerzijds zijn er bijbelgetrouwe christenen, ervan overtuigd dat God bestaat en de wereld heeft geschapen: voor hen valt daar niet aan te tornen. Anderzijds zijn er wetenschappers, die op grond van onderzoek tot conclusies zijn gekomen waarvan zij terecht menen dat je daar niet zomaar aan voorbij kan gaan.

Met geen van beide standpunten is op zichzelf iets mis. Er is zelfs geen fundamentele reden waarom die met elkaar in conflict zouden moeten zijn. Maar de discussie is vervuild geraakt doordat hij aan beide kanten in handen viel van fundamentalisten, die er een ‘godsdienstoorlog’ van hebben gemaakt.

De essentiële denkfout

Aan christelijke zijde is de basisfout al ten tijde van de ‘Verlichting’ gemaakt, door goed bedoelende gelovigen die in hun optimisme meenden dat je nu een oude droom in vervulling kon doen gaan: het bestaan van God wetenschappelijk bewijzen. Maar dat kan zo niet, en dus lukte dat ook niet. Het opkomend atheïsme heeft die voorzet voor open doel vervolgens vol benut: als die gelovigen het met hen eens zijn dat alles wat waar is ook wetenschappelijk te bewijzen valt, en als zij er dan vervolgens niet in slagen dat bewijs te leveren, dan is daarmee afdoende ‘aangetoond’ dat God dus niet bestaat, als een soort ‘bewijs uit het ongerijmde’.

Het grondprincipe van geloof is echter:

“Gelukkig zijn zij die niet zien en toch geloven” (Johannes 20:29).

De ware gelovige gelooft om heel andere redenen dan die waar het in deze discussie voortdurend om gaat. En de ‘gelovige’ die voor zijn geloof wetenschappelijke bewijzen nodig heeft, zit bij voorbaat al op het verkeerde spoor. Die bewijsvoering dient dan ook niet om het geloof van gelovigen te versterken, maar om ongelovigen ‘plat’ te krijgen. Omdat het christendom zo onnadenkend is geweest zelf de discussie op deze basis aan te gaan, is zij vervolgens met haar eigen argumenten afgeslacht. Zij heeft, als een Eva, de verleider in haar hof uitgenodigd in de hoogmoedige overtuiging het debat met hem wel te zullen winnen, en kan nu niet meer terugvallen op het, op zichzelf juiste, argument dat de basis van dit debat zelf om te beginnen al volledig verkeerd is.

Wat de Bijbel ons werkelijk wil vertellen

“Wie tot God komt, moet geloven dat Hij bestaat” (Hebr. 11;6, NBG-51).

Dat moet het uitgangspunt zijn, niet het resultaat. Als de Schrift keer op keer spreekt over de wonderen van de schepping, is dat niet om Gods bestaan te bewijzen, maar om Zijn grootheid te benadrukken.

Een kind van God gelooft al in Zijn bestaan, en ziet om zich heen de bewijzen, niet van dat bestaan, maar van die grootheid en majesteit, en van Gods zorg voor Zijn kinderen.
Wij zijn de Schrift echter gaan lezen als beoordelaars in plaats van als leerlingen. Wij willen daarin vinden hoe God bezig is geweest in de schepping en niet waarom Hij dat allemaal heeft gedaan. Het eerste hoofdstuk van de Schrift vertelt ons dat God de aarde niet alleen maar heeft geschapen, maar dat Hij die vervolgens ook stap voor stap heeft ingericht en bewoonbaar gemaakt voor de mens. Dat moet ons leren dat de mens niet maar een toevallig bijproduct van die schepping is, maar het doel ervan, en dat wij mensen Hem dus kennelijk ter harte gaan. Maar wij gebruiken dat hoofdstuk alleen om uit te vinden hoeveel tijd het Hem koste om de klus te klaren, en hoe oud de aarde dus is; om het antwoord op die vraag vervolgens te gebruiken om onze mede gelovigen de maat te nemen: of de rechtzinnigheid van hun geloof wel door onze beugel kan. En we leiden er theorieën uit af over de wereld van voor de zondeval, gebaseerd op het feit dat God die situatie ‘zeer goed’ heeft genoemd (Gen. 1:31). Wat er in feite op neer komt dat wij God het recht ontzeggen die situatie zo aan te duiden wanneer die niet zou hebben voldaan aan onze criteria voor ‘zeer goed’.

Waar het echt om gaat

In de middeleeuwen was het een uitgemaakte zaak dat de aarde het middelpunt was van het heelal, want ‘dat stond duidelijk zo in de Bijbel’. En het was de christenheid volledig ontgaan dat de Schrift alleen spreekt van de aarde als het middelpunt van Gods doel met de schepping, en dat de vraag naar het fysieke middelpunt van het heelal daarvoor niet van belang is, en dat we het antwoord op die vraag daar dus ook niet kunnen vinden. In dat geval liggen de wetenschappelijke waarnemingen inmiddels echter zo duidelijk, dat de meeste van ons (hoewel niet allen!) daar intussen wel achter zijn. Maar het zou ons net zo duidelijk moeten zijn dat de beschrijving in Genesis 1 van de inrichting van die aarde (niet de schepping ervan) ons heel veel te vertellen heeft over Gods plan en doel met ons, en ook in dat geval helemaal niets over het fysieke proces. Maar op dat punt denken wij nog steeds middeleeuws, en dus gebruiken we dat hoofdstuk voor een totaal andere, volslagen onbijbelse, discussie.

De slotsom

Het wordt daarom hoog tijd terug te keren tot werkelijk bijbels denken.

“De hemel verhaalt van Gods majesteit, het uitspansel roemt het werk van zijn handen” aan hen die geloven (Ps 19:2),

om hun geloof te versterken. Maar het is geen wetenschappelijk bewijs voor Zijn bestaan, te gebruiken om anderen mee om de oren te slaan.

Genesis 1 maakt ons duidelijk dat

‘niets ons zal kunnen scheiden van de liefde van God’,

zoals ook het feit dat Hij,

‘toen wij nog zondaars waren’,

Zijn Zoon heeft gegeven om ons te verlossen uit de macht van de dood, ons daar nog verder van overtuigt. Maar het is niet bedoeld om ons een beschrijving te geven van Zijn werkweek, en al helemaal niet om er onze mede gelovigen de maat mee te nemen.

De middeleeuwen kenden felle discussies over de vraag hoeveel engelen konden dansen op de punt van een naald, maar niemands behoudenis heeft ooit afgehangen van het antwoord daarop. Zo zouden wij inderdaad moeten begrijpen dat deze schepping het resultaat is van een buitengewoon intelligent ontwerpplan, een plan bedoeld voor onze behoudenis. Maar dat zouden wij moeten koesteren als een kostbaar inzicht, ons door God geschonken om ons geloof te versterken, en om zo mogelijk te delen met anderen. Maar niet als een rechtvaardiging voor fundamentalistisch gedrag.

R.C.R.

+

Voorgaande

Schepping, intelligent design, evolutie – Ontstaan en ontwikkeling van het leven op aarde (1)

Schepping, intelligent design, evolutie – Ontstaan en ontwikkeling van het leven op aarde (2)

Schepping, intelligent design, evolutie (3) – Godsbewijzen van heidense filosofen en horlogemakers

Schepping, intelligent design, evolutie (4) Het ontstaan van het universum

Geloof en onderzoek: Schepping, intelligent design, evolutie (5) De atheïstische fundamentalist

Wetenschap en religie zijn met elkaar te rijmen

++

Aanvullende lectuur

  1. Grootste oorzaak van atheïsme in de wereld zijn de Christenen

Schepping, intelligent design, evolutie (3) – Godsbewijzen van heidense filosofen en horlogemakers

In deze aflevering wil ik eerst een zijweg inslaan, voordat we verder gaan met ‘Intelligent Design’. Aan de basis van deze hele discussie ligt namelijk de vraag of God bestaat. En die discussie hoort hier niet thuis!

Thomas van Aquino

Thomas van Aquino; altaarstuk van Carlo Crivelli (detail)

Thomas van Aquino; altaarstuk van Carlo Crivelli (detail)

In de 13e eeuw kwam Thomas van Aquino met zijn vijf ‘godsbewijzen’, filosofisch opgezette bewijzen, en volgens de redeneerkunst van die tijd onderbouwd met verwijzingen naar andere denkers. Voor Thomas was dat in de eerste plaats ‘de filosoof’: voor hem was dat de Griekse wijsgeer Aristoteles (4e eeuw v.Chr.). Moderne filosofen menen echter dat zijn betogen niet sluitend zijn, omdat hij uiteindelijk vervalt in cikelredeneringen. En achteraf gezien was het misschien ook niet zo’n goede gedachte om het bestaan van de God van de Bijbel te willen bewijzen met behulp van een heidense filosoof. De redenen daarvoor lagen echter verder terug in de geschiedenis, toen kerkvaders en andere vroege christelijke schrijvers het geloof voor hun tijdgenoten aanvaardbaar trachtten te maken, door ‘aan te tonen’ dat de beroemde Griekse denkers eigenlijk al op één lijn zaten met de leer van de Bijbel.

Het horloge van dominee Paley

Die poging van Thomas van Aquino had eigenlijk alleen maar academische waarde, want in zijn tijd twijfelde nog niemand aan het bestaan van God. Dat veranderde met de “Verlichting” (ca. 1650-1800) met zijn toenemend atheïsme. In antwoord daarop kwam de Engelse dominee Paley in 1802 met zijn boek ‘Natuurlijke Theologie’ (afgeleid van ‘natuurlijke historie’ als term voor biologie). Daarin ging hij uitgebreid in op de extreme complexiteit en kennelijke doelgerichtheid van allerlei levensvormen. Hij betoogde dat dit voldoende bewijs was voor het bestaan van een ‘designer’ (een ontwerper), dus God. Het voorbeeld waarmee hij opent is wereldwijd bekend geworden:

“Stel dat ik een wandeling zou maken over de hei en een horloge zou vinden”.

Hij beschrijft dat horloge alsof het een onbekend voorwerp was, en betoogt dan dat hij bij bestudering van de complexiteit en doelgerichtheid van het mechanisme wel tot de conclusie moet komen dat dit is ontworpen en vervaardigd door een intelligent wezen, en niet door puur toeval kan zijn ontstaan. Uitgaande van dat voorbeeld beschrijft hij dan een uitgebreide reeks biologische organismen, om daaruit te concluderen dat deze slechts afkomstig kunnen zijn van de hand van een intelligente schepper. Dit is sindsdien de standaardbenadering van alle verdedigers van de scheppingsgedachte.
Je moet dan wel bedenken dat in Paleys dagen het begrip evolutie nog niet bestond. De eerste (voorlopige) uitgave van Darwins beroemde boek dateert van 1859 (de definitieve editie van 1872). In een herdruk van Paleys boek uit 1890, bijgewerkt en aangepast aan de laatste inzichten door een medisch professor, is in een introductie het volgende te vinden:

“De auteur (Paley dus) refereert aan een idee of veronderstelling, vagelijk gekoesterd door sommige schrijvers uit zijn tijd”,

waarmee hij vroege evolutiegedachten bedoelt. Paley had die even genoemd, om ze vervolgens als niet serieus van de hand te wijzen. In 1890 ligt dat intussen anders. De bewerker noemt de “theorie van evolutie” en ‘Dr. Darwin’ als een van de voornaamste verkondigers hiervan. Maar ook hij stelt (kort samengevat) dat het dan toch nog steeds alleen maar om het mechanisme van de ontwikkeling gaat, en niet om het duidelijke doel daarachter. Een constatering die zowel evolutionisten als creationisten intussen wat uit het oog verloren lijken te hebben. Tenslotte is het interessant te zien dat de term ‘Intelligent Design’ al opduikt in deze introductie.

De blinde horlogemaker

Sindsdien is er echter veel gebeurd in de wereld. Het atheïsme heeft de westerse wereld veroverd, en de biologie heeft vooral de laatste decennia spectaculaire ontwikkelingen doorgemaakt. En nu zijn fundamentalistisch denkende atheïsten (daar kom ik in een later artikel op terug) begonnen evolutie te presenteren als ‘bewijs’ dat God niet bestaat. In elementaire vorm houdt dat in:

“Je kunt de waargenomen complexiteit en doelgerichtheid van de bestaande organismen afdoende verklaren met behulp van de beide pijlers van het neo-darwinisme, te weten spontane mutaties van DNA en natuurlijke selectie. En dus heb je daarvoor geen God nodig”.

In de meest extreme vorm wordt daar dan ook nog de conclusie uit getrokken, dat die God dus ook niet bestaat. Het boek dat dat het nadrukkelijkst doet, is “De blinde horlogemaker” van Richard Dawkins. Dawkins geeft daarin welwillend toe dat Paleys bewijs vóór Darwin inderdaad onweerlegbaar was, maar sinds Darwin is er volgens hem geen enkel excuus meer om dat nog te geloven: evolutie is de ‘blinde horlogemaker’ die dat horloge op de hei tot stand gebracht heeft. Nu is Dawkins’ wijze van redeneren verre van sluitend, en in zijn ‘bewijs’ dat God niet bestaat, vervalt hij in nog veel duidelijker denkfouten (of zijn het bewuste manipulaties?) dan Thomas van Aquino zeven eeuwen eerder. Maar als we eerlijk zijn (en dat behoren we boven alles te zijn!) moeten we toegeven dat Paleys horloge wel het nodige van zijn oorspronkelijke glans heeft verloren. Dus het kan geen kwaad een en ander nog eens goed tegen het licht te houden.

Conclusie

We zouden uit deze ‘geschiedenisles’ daarom de volgende conclusie moeten trekken. Er zijn voldoende redenen Gods hand in de schepping te zien, en dus ook voldoende redenen om de doelgerichtheid daarvan te zien als een krachtige demonstratie van Zijn grootheid en wijsheid.
Maar de discussie is vervuild geraakt door goedbedoelde pogingen dit te gebruiken als bewijs voor zijn bestaan, en dat was niet zo verstandig. Zoals het destijds ook niet zo verstandig was om een bij uitstek Griekse denker als Aristoteles voor dat doel te gebruiken. We doen het verstandigst als we naar ervaringen zoeken die onszelf overtuigen, in plaats van onze buurman, en dan zijn er betere redenen om in God te geloven. En de schepping kan ons nuttiger lessen leren dan hoe wij onze ongelovige medemens intellectueel zouden kunnen aftroeven.

R.C.R.

+

Voorgaande

Schepping, intelligent design, evolutie – Ontstaan en ontwikkeling van het leven op aarde (1)

Schepping, intelligent design, evolutie – Ontstaan en ontwikkeling van het leven op aarde (2)

Wetenschappers, filosofen hun zeggen, geloven en waarheden

++

Aanvullend

  1. Ontstaan van het lineaire denken
  2. Kosmos, Schepper en Menselijk Lot
  3. Begin van leven op aard: schepping of evolutie
  4. EO-directie: ‘Wij geloven in God als Schepper’
  5. Grootste oorzaak van atheïsme in de wereld zijn de Christenen
  6. Christenen vragen atheïsten te bewijzen dat God niet bestaat

+++

Gerelateerd – Related articles

  1. Terechte kritiek vanuit gespecialiseerde ecologen op Dna-biologen @volkskrant #dnatechnologie #evolutieleer
  2. Terug naar de zee!
  3. Richard Dawkins, almost too British to function – de menselijke reflexiteit met betrekking tot inzicht en kritiek op de rede worden hier secundair en primair het contract, desondanks deze spanning zeer controversieel is in verband met de positie van de mens in de natuur en de bedenking met de drift boven dergelijke reflexifivtiet te plaatsen, is dit niet een een degratie van de mens, inzicht in de plaats van geforceerd ideen brengt een openplek voor de mens via een andere weg dan beginnen vanuit de hogere positie van de mens.
  4. Blogging through Darwin (3): Darwin admits his difficulties
  5. Scenes from a thesis: development
  6. Dataïsme op weg naar alleenheerschappij
  7. Myths and Misconceptions about evolution
  8. The God imperative
  9. Genesis 1:27 | Look at the Stars
  10. Darwin Devolves by Michael Behe
  11. Insects & Intelligent Design
  12. The Origin of the Universe — Explained by Hambo
  13. Hambo Says Tigers Prove the Bible Is True
  14. Creationist Wisdom #913: Science Has No Answers
  15. Creationist Wisdom #914: We’ve Been Poisoned
  16. Hawking Got Everything Wrong

Wetenschap en religie zijn met elkaar te rijmen

„Wetenschap en religie [worden] niet langer als onverenigbaar beschouwd.” — The Daily Telegraph, Londen, 26 mei 1999.

The Daily Telegraph's new offices and printing...

De relativiteit van “Nieuw” en kennisvoorziening of wetenschapstoelichting – “The Daily Telegraph’s new offices and printing premises in Fleet Street, London. Illustrated London News, 1882.” (Photo credit: Wikipedia)

Bij zowel wetenschap als religie, in hun edelste vorm, gaat het om het zoeken naar waarheid. De wetenschap ontdekt een wereld waar een luisterrijke orde heerst, een heelal dat duidelijke blijken van intelligent ontwerp bevat. De ware religie maakt die ontdekkingen zinvol door te leren dat het intellect van de Schepper achter het ontwerp schuilt dat in de stoffelijke wereld zichtbaar is.

„Ik merk dat mijn inzicht in de wetenschap enorm verrijkt wordt door religie”, zegt de moleculair bioloog Francis Collins. Hij vervolgt: „Wanneer ik iets ontdek over het menselijk genoom, ervaar ik een gevoel van ontzag voor het mysterie van het leven en zeg ik bij mezelf: ’Tjonge, alleen God wist dit eerder.’ Het is een heerlijke en ontroerende gewaarwording, die me helpt God te begrijpen en waarderen en waardoor de wetenschap me nog meer voldoening schenkt.”

Wat zal iemand helpen wetenschap en religie met elkaar te rijmen?

Een voortdurend zoeken

Accepteer de beperkingen:

Het eind van ons zoeken naar antwoorden in verband met het oneindige heelal en de eindeloze ruimte en tijd is nog niet in zicht. De bioloog Lewis Thomas merkte op:

„Er zal geen eind komen aan dit proces, omdat we nu eenmaal een onverzadigbaar weetgierige soort zijn, onderzoekend, speurend en ernaar strevend de dingen te begrijpen. We krijgen het nooit opgelost. Ik kan me geen eindpunt voorstellen waar iedereen een zucht zal slaken en zal zeggen: ’Nu begrijpen we alles.’ Het zal altijd ons verstand te boven gaan.”

Wanneer het gaat om religieuze waarheid is de omvang eveneens onbegrensd. Een van de Bijbelschrijvers, Paulus, verklaarde:

„Nu zien we alleen raadselachtige weerkaatsingen in een spiegel . . . Mijn kennis is nu gedeeltelijk.” — 1 Korinthiërs 13:12, The New English Bible.

Gedeeltelijke kennis over zowel wetenschappelijke als religieuze kwesties weerhoudt ons er echter niet van goed gefundeerde conclusies te trekken op basis van de feiten waarover we beschikken. We hoeven niet in details te weten hoe de zon is ontstaan om er absoluut zeker van te zijn dat hij morgen op zal komen.

Laat de bekende feiten spreken:

English: Bible in candlelight.

Een licht in de duisternis te vinden in de Bijbel, het Woord van God (Foto credit: Wikipedia)

Bij het zoeken naar antwoorden moeten we ons laten leiden door deugdelijke beginselen. Als we voor de bewijsvoering niet de hoogste normen hanteren, zijn we makkelijk te misleiden bij onze zoektocht naar wetenschappelijke en religieuze waarheid. Laten we reëel zijn: niemand van ons kan ooit alle wetenschappelijke kennis en denkbeelden, die thans reusachtige bibliotheken vullen, evalueren. Daar staat tegenover dat de Bijbel in een handzaam compendium van geestelijk onderwijs voorziet dat we kunnen beschouwen. De bijbel wordt terdege gestaafd door bekende feiten.*

Voor kennis in het algemeen geldt echter dat het oprechte moeite kost om feit van speculatie en werkelijkheid van bedrog te onderscheiden — zowel in de wetenschap als in de godsdienst. Zoals de Bijbelschrijver Paulus aanraadde, moeten we „de tegenstrijdigheden der valselijk zo genoemde ’kennis’” afwijzen .

20 O Timo̱theüs, behoed wat u is toevertrouwd+ en keer u af van de holle klanken waardoor wat heilig is geweld wordt aangedaan, en van de tegenstrijdigheden der valselijk zo genoemde „kennis”.+ 21 Door met zulk een [kennis] te geuren, zijn sommigen van het geloof afgeweken.+ (1 Timotheüs 6:20).

Om de wetenschap en de Bijbel met elkaar te rijmen, moeten we de feiten voor zich laten spreken, waardoor we gissingen en speculaties vermijden, en nagaan hoe het ene feit het andere staaft en aanvult.

Wanneer we bijvoorbeeld inzien dat de Bijbel de term „dag” gebruikt voor periodes van uiteenlopende duur, begrijpen we dat het verslag over de zes scheppingsdagen in Genesis niet in tegenspraak hoeft te zijn met de wetenschappelijke conclusie dat de leeftijd van de aarde ongeveer vier en een half miljard jaar is. Volgens de Bijbel bestond de aarde al een niet-gespecificeerde tijd voordat de scheppingsdagen begonnen. (Zie de voetnota „De scheppingsdagen — Elk 24 uur lang?”) Zelfs als de wetenschap zichzelf corrigeert en een andere leeftijd voor onze planeet oppert, gaan de uitspraken in de Bijbel nog op. In plaats van de Bijbel tegen te spreken, voorziet de wetenschap ons in dit en veel andere gevallen juist ruimschoots van aanvullende informatie over de stoffelijke wereld, in het verleden en het heden.

Geloof, geen lichtgelovigheid:

De Bijbel verschaft ons kennis over God en zijn voornemens die uit geen enkele andere bron te putten is. Waarom moeten we er vertrouwen in stellen?
De Bijbel zelf nodigt ons uit zijn nauwkeurigheid te testen. Sta eens stil bij de historische authenticiteit, de bruikbaarheid, de eerlijkheid van de schrijvers en de integriteit van de bijbel. Door een onderzoek in te stellen naar de nauwkeurigheid van de Bijbel, met inbegrip van de uitspraken van wetenschappelijke aard en, nog overtuigender, de onfeilbare vervulling van honderden profetieën door de eeuwen heen tot op de huidige dag, kan men er vol overtuiging in gaan geloven als het Woord Gods. Geloof in de Bijbel is geen lichtgelovigheid maar een gefundeerd vertrouwen in de nauwkeurigheid van Schriftuurlijke uitspraken.

Heb respect voor de wetenschap; erken de waarde van geloof:

English: Bible of Neapol

Ook al mogen sommigen het doen uitschijnen heeft de Bijbel geen twee gezichten en spreekt zij niet over een drie-hoofdige of drie-ene godheid. – Bijbel van Neapol (Foto credit: Wikipedia)

Ernstige Bijbelstudenten, zoals de Vereniging van Bijbelstudenten,  Jehovah’s Getuigen en Christadelphians nodigen mensen die zowel wetenschappelijk als religieus onbevooroordeeld zijn uit, deel te nemen aan een oprechte speurtocht naar de waarheid op beide terreinen.
In hun gemeenten stimuleren de ernstige Bijbelonderzoekers gezond respect voor de wetenschap en haar bewezen bevindingen en tevens de innige overtuiging dat religieuze waarheid alleen te vinden is in de Bijbel, die ronduit en ruimschoots onderbouwd verklaart het Woord van God te zijn.

Indien een Getuige van Jehovah aan uw deur langs komt durf hem of haar te bevragen en vergelijk datgene wat deze God liefhebbende personen vertellen en wat er in de Bijbel staat. Indien u hun Bijbelvertaling niet vertrouwd durf gerust te vergelijken met uw eigen Bijbelvertaling.

De apostel Paulus verklaarde:

„Toen gij Gods woord hebt ontvangen, hetwelk gij van ons hebt gehoord, hebt gij het niet als het woord van mensen aangenomen, maar, wat het ook inderdaad is, als het woord van God.” — 1 Thessalonicenzen 2:13.

Weet dat Woord van God te vinden en veelvuldig te raadplegen om er de nodige antwoorden in te vinden.

Natuurlijk zijn er, net als bij de wetenschap, schadelijke leugens en praktijken in de godsdienst binnengedrongen. Er bestaat dan ook ware religie en valse religie. Er zijn heel wat religieuze verenigingen in het Christendom die maar al te graag veel mensen lokten met dingen die de bevolking graag hoorde. Heel wat denominaties hebben allerlei dingen aan de mensen opgelegd die eigenlijk niet in overeenstemming zijn met de Bijbel. Zij werden rond de oren geslagen met allerlei dogma‘s, of zaken die zij zo maar moesten geloven omdat het begrip van die leerstelling het menselijk verstand zou te boven gaan. Zodra de mensen de Bijbel werkelijk beter gaan onderzoeken overvalt hen echter een vertrouwensbreuk en zijn zij zeer ontgoocheld hoe hun kerk hen jaren dingen heeft doen geloven die helemaal niet zo in de Bijbel verteld staan.

Na hun ontgoocheling haken meerdere mensen van het geloof af, toch zijn er anderen die juist dan verder gaan grasduinen en dieper op zoek gaan in de Heilige Schrift om de Waarheid te vinden. Hun verder onderzoek maakt dat zij afstand willen nemen van die opgelegde leugens. Daarom hebben veel mensen de georganiseerde gevestigde religies verlaten om lid te worden van een christelijke gemeente van een groep die buiten de gewone traditionele grootkerken valt. Ze zijn teleurgesteld in het gebrek aan bereidheid bij hun vroegere religie om menselijke overleveringen en mythen af te zweren en in plaats daarvan de ontdekte of geopenbaarde waarheid te aanvaarden. Voor hen lijkt het alsof zij daar de enige Gods getrouwe Bijbelonderzoekers kunnen vinden. In vele plaatsen zijn zij de enigen die werkelijk uit gaan om het Woord van God te verkondigen. Maar als mensen goed uitkijken zullen zij nog andere vredelievende Christenen vinden dan de goed gekende Getuigen van Jehovah die zo getrouw mogelijk naar het Woord van God willen leven.

Daar komt nog bij dat ware christenen een echt doel in het leven vinden, gebaseerd op een gedegen kennis van de Schepper, zoals hij in de Bijbel wordt geopenbaard, en van zijn bekendgemaakte bedoelingen met de mensheid en de planeet waarop we leven. Jehovah’s Getuigen kunnen uw levenspad kruisen. U kan van hen gebruik maken om meer te weten te komen over dat Woord van God en hun kijk op het wereldgebeuren. Maar weet dat er naast hen nog andere Bijbelgetrouwe christenen zijn die eveneens uitkijken om u te leren kennen en in hun gemeenschap te ontmoeten.

Weet dat, ook al komt u ze niet dadelijk tegen, er meerdere Bijbelonderzoekers of ernstige ‘Bijbelstudenten‘ zijn die u willen helpen als u vragen over de Bijbel hebt. Zij  die zoeken mogen zo bevredigende, redelijke, op de Bijbel gebaseerde antwoorden ontvangen op vragen als:

Waarom zijn we hier? Waar gaan we heen?

Zij zullen die informatie heel graag met u delen.

*

Voetnota:

1: Feiten van de Bijbel: Zoek ook om te lezen: De bijbel — Gods woord of dat van mensen?, uitgegeven door Jehovah’s Getuigen.

Creationisten die van mening zijn dat fossielen de evolutietheorie tegenspreken

2a: Het creationisme is in de eerste plaats geloof in een schepping. Dit scheppingsgeloof wordt met name in de monotheïstische religies van fundamenteel belang geacht.

De scheppingsdagen — Elk 24 uur lang?
  Sommige fundamentalisten beweren dat niet evolutie maar creationisme de verklaring is voor de voormenselijke geschiedenis. Ze verklaren dat de hele stoffelijke schepping werd voortgebracht in slechts zes dagen van elk 24 uur, zo’n 6000 à 10.000 jaar geleden. Maar daarmee propageren ze een onschriftuurlijke leer die voor velen aanleiding is geweest om de spot te drijven met de Bijbel.
  Is een dag in de Bijbel altijd letterlijk 24 uur lang? Genesis 2:4 spreekt over „de dag waarop Jehovah God aarde en hemel maakte”. Die ene dag omvat alle zes de scheppingsdagen uit Genesis hoofdstuk 1. Volgens het bijbelse taalgebruik is een dag een afgebakende periode en kan hij duizend jaar of vele duizenden jaren lang zijn. De Bijbelse scheppingsdagen laten een tijdsduur van duizenden jaren voor elk ervan toe. Bovendien bestond de aarde reeds voordat de scheppingsdagen begonnen (Genesis 1:1). Op dit punt is het bijbelverslag dus verenigbaar met ware wetenschap.
Laat dit ene feit echter niet aan UW aandacht ontgaan, geliefden, dat bij Jehovah* één dag als duizend jaar is en duizend jaar als één dag.+ (2 Petrus 3:8).
  Over beweringen dat de scheppingsdagen slechts 24 letterlijke uren lang waren, merkt de moleculair bioloog Francis Collins op:
„Niets in de moderne geschiedenis heeft serieuze geloofsopvattingen meer schade toegebracht dan het creationisme.”
2bis: Creationistische wetenschap, een tak van het creationisme, probeert met onderzoek en de theorievorming het ontstaan van de aarde en het ontstaan van het leven te verklaren als scheppingsdaad en de gangbare wetenschap te ontkrachten. Dit wordt in de wetenschappelijke wereld algemeen opgevat als pseudowetenschap.

+

Voorgaande: Stemt de Bijbel overeen met de wetenschap

Engelse versie / English version:  Reconciling Science and Religion

++

Aanvullend leesmateriaal:

  1. Zoeken naar waarheid, studiemateriaal, Jehovah Getuigen, ex-Jehovah Getuigen en anderen
  2. Waarheid speelt nooit valse rollen van welke aard dan ook
  3. Wat Jezus Deed: Wanneer waarheid niet het doel is & Belangrijkste dingen eerst
  4. Geleerd en Gelovig
  5. Vaticaan publiceert procesakten van Galileo Galilei
  6. Wat is Gods doel met de aarde?
  7. We kunnen Gods doel niet zien
  8. De naakte waarheid is altijd beter dan de best geklede leugen
  9. Leugen, handvat dat alle instrumenten past
  10. Priester bederft kerst volgens ouders
  11. Religie en samenleving één geheel
  12. Hersenen beheersen geloof in religie
  13. Overtuiging voor de dingen die God beloofde
  14. Niet alle Getuigen behorend tot Getuige van Jehovah

+++

  • Ohio court upholds firing in school Bible case (star-telegram.com)
    A public school district was legally justified in firing a science instructor who refused to remove religious materials from his classroom, a divided Ohio Supreme Court said Tuesday in a ruling that stopped short of addressing issues the case raised about the teaching of creationism and intelligent design.

    +

    A lawyer for the school board had said Freshwater waved a Bible at his students, distributed religious pamphlets and talked about creationism in evolution lessons, violating the constitutional separation between church and state. Messages were left Tuesday for the superintendent and attorneys for the school district, about 40 miles northeast of Columbus.

    Dunaway had argued that accounts of Freshwater’s conduct were exaggerated and that he was exercising academic freedom to explore controversial ideas.

    Freshwater was dismissed after investigators reported he preached Christian beliefs in class when discussing topics such as evolution and homosexuality and didn’t remove religious materials as ordered. He also was accused of using a science tool to burn students’ arms with the image of a cross, but that allegation was resolved and wasn’t listed as a factor in his firing.

  • Misconception with religion. (venusxfaith.wordpress.com)
    To this man, as well as a lot of people their perception of a super religious person is someone who knocks on doors like a Jehovah’s Witness, attends church daily, but do not follow the laws of the Gospel. To many, super religious means hypocrisy. I do not believe in the term “super religious.” I am a Christian woman, and I was born under sin.
    +
    However, the more I learned and the more I picked up my Bible I started to build a relationship with Him. I cannot explain to you how it feels, but it is the best feeling in the world. I realize that I am nothing without Him. Of course I still go through trials, but I tell myself that God is bigger than my problem and with Faith I will get through it.
  • Secular Sunday: Losing My Religion, Part 2: Islam (rebekkaksteg.com)
    I have been asked several times to share my story of how I went from growing up as an Evangelical Christian, to a Qur’an-only Muslim and finally as an Atheist. The only “beliefs” that give me no cognitive dissonance.
  • Rethinking Faith: Death of the Traditional God (thelonewaste.wordpress.com)
    If science proved God’s non-existent, how do you think the world would react? The world inhabited by the believers of a monotheistic religion. I’m sure the common image to our imagination is a sight of burning cities, crying infants, and and more suicides than a cult Kool-Aid party. But, is that what would really happen? Are people so centered around the idea of a God, that they must cling to the actual fact of Its true existence? Absolutely not. Actually, many people have never seen a glimpse of a God or a higher power. It’s all a creation in their passionate hearts and hopeful minds. It’s the phenomenon called faith. So, telling a person of faith that their God doesn’t exist is like trying to tell a child that their best imaginary friend is dead. They’ll never quit believing.
  • The Anthropological Value of the Bible (declameren.wordpress.com)
    “Yes. Generally all fiction is bullshit. But no amen from me. The Anthropological value of the bible is undermined by crap like this”
    +
    On all cultural levels – art, music, religion, society, legislative, morality. It permeates everything and has saturated the western world with its influence. It has given rise to no more than 85 various different Judeo-Christian religious structures, with a total of 847 denominations sorted in some or other form under the 85. The Bible was translated in its complete form into 469 languages and in part into 2454 languages. There are 1 534 946 000 Jews and Christians (i.e. People Directly influenced by the bible) in the world today. This is 21% of the world’s population.  More than 51% of the world population find some other indirect intrinsic value in the Bible.
  • If You’re Looking For A “Bible Beater” She Isn’t Here… (notyouraveragepreachersdaughter.wordpress.com)
    people think that since my daddy’s a pastor, I am going to shove some biblical prophecies down their throat at their first mention of what they did over the weekend. I am human, I make mistakes, I get in trouble, and I understand struggles.
  • Science & Religion: The Paramount Candour (science-religion-the-paramount-candour)
    science, like religion, is ultimately built on a platform of beliefs and assumptions. No one can prove that the universe is mathematical or that the same laws that seem to hold in the here and now can be applied to the distant quasars or to the first moments of time. These are among the tenets of the faith, marking the point at which reasoning can begin. It is not just the coincidence of the approaching millennium that is inspiring hopes for what would be the grandest of unified theories. But science, too, is feeling its limits, leaving a vacuum that religion is happy to rush into. Neuroscientists can explain the brain, on a rough level, as networks of communicating cells called neurons. But it is hard to imagine a satisfying theory of the conscious experience — what it is like to be alive. And no amount of theorizing is apt to converge on a persuasive explanation of where the mathematical laws are written or what happened before the Big Bang. This is where religion interferes and it depicts the creation of the world and other things science cannot explain, and this shows that there is no skirmish between science and religion.
  • Mendel Medal Recipient Seeks to Reconcile Science and Religion (vutimes.wordpress.com)
    Why do so many people have the impression that one cannot be a scientist and still profess faith? What exactly does it mean to do science? When Dr. Hones’ students are learning Newton’s three laws of motion, are they doing science? Not really. Science is rarely, if ever, done in a classroom setting. What, then, is science? Most people think of science and think of white lab coats and test tubes and rather uninteresting people that always seem to be doing work. Is that what science is? Nope. Science is an endeavor. It is an endless journey to use our imperfect tools to generate imperfect data to be analyzed with our imperfect minds.
    The Villanova University Mendel Medal is an award presented to outstanding scientists, aware of the limitations of science, seeking to bridge the gap between science and religion.
    +
    the pursuit of science, despite its imperfections, is a worthy study, we can begin to realize how there exists no way for science and religion to conflict. Religion, and faith itself, are ultimately a search for truths. Who/What is God? Is there an afterlife? What existed before our universe? Did God create our universe? These are religious questions that science cannot possibly answer through measuring imperfect values or examining imperfect data sets. The scientist who claims he or she has discovered something that ultimately disproves the existence of a God, this scientist has made the grievous error of misunderstanding the nature of his or her work and its inherent uncertainty.
  • Ohio Supreme court: it’s legal to fire a creationist teacher (whyevolutionistrue.wordpress.com)
    If you follow creationism, you’ll be familiar with the case of John Freshwater, a teacher of eighth-grade science students (i.e., 14-year-olds) in Ohio. He was a goddie who taught creationism, kept a Bible on his desk, bedecked the classroom walls with religious pictures, and became notorious for burning the sign of the cross into one of his student’s arms to demonstrate the principle of a Tesla coil.  Here’s Freshwater’s demonstration of “science”, an exhibit used in the civil court case against him (it was settled out of court)
  • Triangulations : “Studies show…” as a Smokescreen (triangulations.wordpress.com)
    People who preface their sales points by saying “studies show” may also be trying to say, “look, this is science, don’t question it.” or “I know my stuff, don’t question me.”  So it is not just the religion hucksters who play the game.
    +
    beware: In developed countries, among the highly educated, science is the new Bible and “Studies shows” is the equivalent of “In the original Greek” for Bible pushers. Don’t be hoodwinked by either.