Bijbel en Wetenschap – Geloof en onderzoek een wetenschappelijke benadering

Schepping, intelligent design, evolutie

Ontstaan en ontwikkeling van het leven op aarde (1)

Eind 2005 ontstond er enige opwinding over een voorstel van de Nederlandse Minister van Onderwijs om een discussie te organiseren over ‘ID’ (intelligent design = intelligent ontwerp). ID is als begrip komen overwaaien uit de Verenigde Staten en duidt op de geclaimde bewijzen dat onze wereld niet door toeval kan zijn ontstaan, maar dat er een ‘intelligent’ plan aan ten grondslag moet liggen. Deze gedachte is op zich niet nieuw, maar heeft nu een nieuwe naam. De strijd van sommige orthodox-christelijke groepen in de VS, om op scholen het zogenaamde ‘creationisme’ (scheppingsleer) te onderwijzen naast het
neodarwinisme’ (evolutieleer), is echter al veel ouder, en heeft feitelijk noch de serieuze Bijbeluitleg, noch de objectieve wetenschap veel goed gedaan. Het was daarom niet verwonderlijk dat het voorstel van de minister allerlei voorvechters uit beide kampen meteen weer de barricaden op joeg. Helaas is het daarbij gebleven.

De discussie is op zichzelf interessant genoeg. En wetenschappelijk gezien is er niets mis met een discussie over verschillende opvattingen. In de wetenschap is dat een normale manier om voortgang te boeken. Maar het onderwerp ‘het ontstaan van de wereld’ is zo beladen dat aan beide kanten sprake is van duidelijk fundamentalisme, waardoor ‘extremisten’, die het hardst roepen, het beeld bepalen. En omdat zij de discussie vooral zien als een oorlog, gaat de nuance volledig verloren, wat weer leidt tot allerlei begripsverwarring. Daarom wil ik eerst proberen de zaken wat meer in perspectief te zetten.

Ontstaan versus ontwikkeling

Schema met grondprincipes van de erfelijkheid (hier: autosomale vererving)

Weinigen lijken zich te realiseren dat schepping en evolutie in principe over verschillende dingen gaan, en dus op zichzelf niet met elkaar in strijd hoeven te zijn. De evolutieleer spreekt over een mechanisme waarmee biologen trachten te verklaren hoe de ene levensvorm zich zou kunnen hebben ontwikkeld tot een andere. Door toevallige veranderingen (mutaties) in het DNA, dat een codering van de erfelijke eigenschappen van de levensvorm bevat, zou een iets gewijzigde variant kunnen ontstaan.
Wanneer die variant beter toegerust zou zijn voor het leven in zijn leefomgeving, zou die zich vervolgens uitbreiden ten koste van de oorspronkelijke variant en die verdringen. Een reeks van dergelijke stappen zou dan kunnen leiden tot een totaal nieuwe soort.

Wanneer je van mening bent dat de Bijbel leert dat elke variant afzonderlijk door
God is geschapen, zou zo’n ontwikkeling inderdaad in strijd zijn met de Bijbel. Maar wanneer je meent dat God wellicht alleen de hoofdsoorten heeft geschapen, en niet elke variant daarop (wel een hond, maar niet elk afzonderlijk ras), dan hoeft daar geen conflict te liggen.

In algemeenheid geldt dat wetenschap tracht te verklaren hoe dingen zich ontwikkeld hebben, maar gewoonlijk nauwelijks, of geheel niet, in staat is uitspraken te doen over ontstaansoorzaken. Sommige wetenschappers hebben daar weliswaar zeer concrete ideeën over, maar die berusten op intellectuele overwegingen en niet op onderzoeksresultaten. En wanneer zij eerlijk zijn, proberen zij die ideeën niet te tooien met hun gezag als wetenschapper. Anderzijds wijst de Bijbel God aan als de primaire ontstaansoorzaak, maar vinden we weinig of niets over de manier waarop dingen tot stand zijn gekomen. De Bijbel gaat in principe niet over de manier waarop, maar over de reden waarom.

Evolutie

Beperkte evolutie hoeft op zichzelf niet in strijd te zijn met de Bijbel.
En voor een dergelijke beperkte evolutie zijn er redelijke wetenschappelijke aanwijzingen. De reden waarom neodarwinisme zich slecht verdraagt met de leer van de Bijbel is vooral gelegen in de gedachte van een ‘universele’ evolutie:

alle leven op aarde zou zich door middel van evolutie hebben ontwikkeld uit één enkele oervorm.

De chemische structuur van DNA. Blauw, rood, groen en paars: basen. Oranje: deoxyribosegroep. Geel: fosfaatgroep. De twee- en drievoudige waterstofbruggen zijn aangegeven met stippellijntjes. De 3′- en de 5′-uiteinden van de “ruggengraten” staan eveneens aangegeven

Daarvoor zijn echter weer geen harde wetenschappelijke bewijzen. Die gedachte steunt op de overweging dat een degelijke ontwikkeling, wetenschappelijk gezien, het enige redelijke alternatief is voor een bewuste schepping.
Maar dan mag je dat alternatief daar dus niet mee ‘bewijzen’, want dat zou een klassiek geval zijn van een cirkelredenering.

Belangrijk is echter het volgende. Als evolutie het gevolg is van een mutatie van DNA, dan moet je wel eerst DNA hebben! Evolutie gaat
dus over de ontwikkeling van het leven op aarde (en in dat kader over
het ontstaan van verschillende soorten), maar absoluut niet over het
ontstaan van leven op aarde.

Weliswaar zijn daar ook ideeën over, en die worden gemakshalve ook
nog wel meegenomen onder de kop neodarwinisme (populair:
‘evolutie’), maar dat is toch een totaal ander onderwerp: met evolutie
(waar of niet) kun je het ontstaan van leven niet verklaren!

Het ontstaan van leven

Fred Polak.jpg

Fred Lodewijk Polak (1907–1985) Nederlands ambtenaar, hoogleraar, bestuurder en politicus voor de PvdA en DS’70 + een van de aartsvaders van de Nederlandse futurologie.

Die theorieën over het ontstaan van leven kun je echter, in tegenstelling tot die over de evolutie zelf, prima in een laboratorium toetsen. En dan moeten we concluderen dat zulke proeven tot op heden erg weinig concreets hebben opgeleverd. Strikt wetenschappelijk gesproken moet je dan aannemen dat er blijkbaar nog te grote afwijkingen van de werkelijkheid in zitten, wat sommigen er echter niet van weerhoudt ze voor principieel correct te houden: het zou alleen nog wat schorten aan de details. In 1981 sprak de toenmalige futuroloog Fred Polak als zijn verwachting uit dat er vóór het einde van de eeuw kunstmatig leven zou zijn geproduceerd. We zijn nu bijna aan kwart eeuw verder, en we zijn nog geen stap dichter bij dat doel dan toen. Dus opnieuw: wetenschappelijk moet je dan concluderen dat er ernstige manco’s zitten in je theorie. Hoe dat precies zit kan ik het kader van dit artikeltje niet uitleggen (dat heb ik elders wel gedaan), maar het komt er op neer dat die manco’s (wetenschappelijk gesproken!) niet in de exacte details zitten, maar van principiële aard zijn. En dat betekent dat, wat neodarwinisme ook te zeggen mag hebben over de ontwikkeling van het leven op aarde, het in elk geval tot nu toe niets nuttigs heeft kunnen zeggen over de oorsprong van dat leven.

R.C.R.

+

Voorgaande

Wetenschappers, filosofen hun zeggen, geloven en waarheden

++

Aanvullende lectuur

  1. Het begin van alles
  2. Is daar een veroorzaker van alles
  3. Gods vergeten Woord 11 Schepping 3 Andere ontstaansverhalen
  4. Gods vergeten Woord 12 Schepping 4 De Schepper zelf
  5. Terugblikkend op de eerste mens en eerste gebeurtenissen 1 Ontstaan en plaatsing eerste mens
  6. Bereshith 2:4-14 Adem en leven plaatsing door de Elohim God
  7. Kosmos, Schepper en Menselijk Lot
  8. Vertrouwen, Geloof, Roepen en Toeschrijving aan Jehovah #3 Stem van God #1 Schepper en Zijn profeten
  9. Het begin van Jezus #2 Aller Begin
  10. Ongelovige Thomassen, Jezus en zijn God
  11. Materialisme, “would be” leven en aspiraties #3
Advertisements

Wetenschap: God of afgod? 2 De grenzen van de wetenschap

De vorige keer stelden we de vraag of wetenschap in strijd zou zijn met de Bijbel. Daarvoor moeten we allereerst begrijpen wat wetenschap eigenlijk is en wat het doet. Daarover gaat het nu.

Wetenschap bestudeert waargenomen verschijnselen en tracht daar een logische onderlinge samenhang in te vinden of, wat kort door de bocht, die te ‘verklaren’.
Maar al zal er voor ieder ‘waarom’ ook een ‘daarom’ zijn, ieder ‘daarom’ roept weer zijn eigen ‘waarom’ op. Waarom valt die vogel in de lucht niet naar beneden? Omdat hij vleugels heeft. Maar hoe werken die vleugels dan? Dat volgt uit de stroming van de lucht er omheen, en dat kun je weer verklaren uit de theorieën van de aerodynamica, die zelf weer volgen uit de wetten van de stromingsleer, die weer berusten op meer fundamentele behoudswetten (zoals behoud van massa en energie). Enz.
enz. enz., totdat je bent aangeland bij de grenzen van de gezamenlijke kennis. Maar niet bij die ene, unieke alles verklarende basisoorzaak!

Verschuivende grenzen

Die grenzen schuiven voortdurend op, maar die primaire oorzaak zul je zo nooit bereiken. Enerzijds kan dat frustrerend zijn, want als wetenschappers willen we graag alles weten. Anderzijds houdt het ons van de straat, want er blijft altijd weer wat te onderzoeken over. En voor de dagelijkse praktijk kunnen we er prima mee uit de voeten. Ooit moest je flink wat bruggen bouwen, waarvan er vrij veel op ongelegen momenten instortten, voordat we door begonnen te krijgen hoe je dat een beetje betrouwbaar kon voorkomen. En toen de Zweden in 1625 een nieuw oorlogsschip wilden hebben dat een maatje groter was dan alles tot dan toe, is dat al vóór de afvaart in de haven van Stockholm gezonken, omdat de stabiliteit wat te wensen over liet. Tegenwoordig lukt zulk opschalen van bekende ontwerpen naar grotere toch aanzienlijk beter. Je kunt al dat soort dingen nu van tevoren uitrekenen (ook al gebeurt er ook nu nog wel eens iets dat niet helemaal was voorzien). Het is echter van belang te beseffen dat wetenschap is gebaseerd op (waargenomen) feiten.
En mits die waarnemingen betrouwbaar zijn, moeten we ervan uitgaan dat die feiten nooit in strijd kunnen zijn met de waarheid: ze zijn de waarheid. En de zich Bijbelgetrouw noemende christen die bang is voor feiten, gelooft strikt genomen niet echt in de waarheid van de Bijbel.

De ‘ondergrens’

Oogsten van wilgen voor bio-brandstof

Het moet daarom wel duidelijk zijn dat we al te simpele opvattingen wel als onwetenschappelijk naar de prullenmand moeten verwijzen, omdat ze niet voldoen aan een minimum van wetenschappelijke redelijkheid. In mijn loopbaan ben ik regelmatig geconfronteerd met spectaculaire uitvindingen die auto’s op slag 20-30 % zuiniger zouden maken. Iemand komt dan bijvoorbeeld aanzetten met een apparaat dat de brandstofmoleculen zou ‘ioniseren’ en daarmee ‘richten’ zodat ze allemaal met de neuzen dezelfde kant op staan, wat een zoveel completere verbranding zou geven dat je die 30 % besparing beslist zou halen. Nu is het wetenschappelijk niet bekend dat je brandstofmoleculen zo zou kunnen ioniseren, en wetenschappelijk gezien kun je je ook al niets voorstellen bij dat ‘richten’, noch over de invloed die dat hoe dan ook zou kunnen hebben op de kwaliteit van de verbranding als dat al mogelijk zou zijn. Dat is gewoon consequent doorredeneren op basis van wat we weten. Je kunt ook overwegen dat er nooit meer dan iets van 5 % van de brandstof verloren ging door onvolledige verbranding, dus dan ga je die 30 % besparing ook dan nog niet halen. Daar hoef je niet eens voor te weten hoe het werkt, of zelfs maar òf het werkt. Dat is gewoon een kwestie van gezond verstand en kennis van zaken. En daar is niets mysterieus aan.
Dit voorbeeld lijkt misschien wat opgeklopt (hoewel toch echt uit het leven gegrepen). Maar tot ver in de 19e eeuw stond bijvoorbeeld de medische ‘wetenschap’ nog steeds op zulk peil. Op basis van wat we nu weten over bacteriën en virussen, en over de opbouw en het functioneren van het menselijk lichaam, stond die kennis nog op het niveau van middeleeuwse kwakzalverij. Volgens sommigen was het relatieve succes van een, wetenschappelijk gesproken, dubieuze theorie als homeopathie voornamelijk een gevolg van het feit dat deze theorie voor de patiënt in elk geval een stuk minder gevaarlijk was dan de toenmalige ‘reguliere’ geneeskunde. En bij alle publiciteit over medische missers zouden we er goed aan doen te bedenken dat in bijbelse tijden ziekten vaak al heel snel levensbedreigend waren. Onze opvatting dat doodgaan aan een ziekte eigenlijk ‘niet zou moeten kunnen’ is een luxe van zeer recente datum (en dan nog alleen voor onze westerse maatschappij!).

De ‘bovengrens’

Maar behalve een ‘ondergrens’ is er ook een ‘bovengrens’. In een interview met de auteurs van een nieuw boek viel (in het kader van God als schepper) de vraag of er plaats zou zijn voor een ‘boedelscheiding tussen wetenschap en godsdienst’. Het antwoord was:

“Of je bent lid van de wetenschappelijke gemeenschap, of je bent het niet. Beide tegelijk kan niet.”

Maar zo’n opmerking snijdt wetenschappelijk totaal geen hout. Wetenschappelijke theorieën en wetten beschrijven de logische samenhang tussen ‘normale’ verschijnselen. Maar elke goede wetenschapper weet dat als je de grenzen van het mogelijke nadert, die samenhang kan gaan verschuiven. Zo is er een wet van behoud van energie en één van behoud van massa. Onder normale omstandigheden zal energietoevoer aan een bewegend voorwerp resulteren in toename van de snelheid. Maar Einstein toonde aan dat als je de snelheid van het licht nadert, die energie zich gaat omzetten in massa. En in elke kernreactie wordt massa omgezet in energie. Dus onder extreme omstandigheden werken die beide wetten elk voor zich niet meer (hoewel nog wel de combinatie). En ‘God’ is uiteraard ook zo’n uiterste grens.

Wetenschap kan evenmin een primaire oorzaak aangeven, zoals ik al eerder aangaf. Wetenschap kan ontwikkelingen verklaren, en daarmee kun je uiteindelijk soms een beginpunt vaststellen. Maar een beginpunt is nog geen oorzaak. Zoals de politie uit een voetspoor in de sneeuw wel kan zien waar de verdachte zijn wandeling is begonnen, maar absoluut niet waarom hij dat deed. Zo zou je ook een perfecte geluidsopname kunnen maken van de Matthäus Passion en daar via Fouriertransformatie en frequentieanalyse een compleet geluidsspectrum van bepalen; en dat dan weer volledig verklaren uit de interactie tussen de akoestische eigenschappen van de instrumenten en stemmen enerzijds en de zaalcondities (akoestiek, luchtsamenstelling, vochtigheidsgraad, temperatuur, etc.) anderzijds. Maar betekent dat echt dat je dan afstand zou moeten doen van J.S.Bach als ‘schepper’ (primaire oorzaak) van dat werk? Omdat dat niet wetenschappelijk zou zijn? Kom nou! Dit is gewoon quasi-wetenschappelijk geleuter.

R.C.R
Bijbel en Wetenschap

+

Voorgaande:

Wetenschap: God of afgod 1 Wat zijn wetenschap en Bijbel en hun raakvlakken

Stemt de Bijbel overeen met de wetenschap

Wetenschap en religie zijn met elkaar te rijmen

Wetenschappers, filosofen hun zeggen, geloven en waarheden

++

Aanvullende lectuur

  1. Filosofen, theologen en ogen naar de ware kennisgever van bestaan van God
  2. Hermeneutiek om uit te dragen #3 Wetenschap
  3. Geleerd en Gelovig
  4. Vaticaan publiceert procesakten van Galileo Galilei
  5. 2de vraag: Wat of waar is het begin

+++

Gerelateerd

  1. Wetenschap in beeld
  2. Superdiversiteit maakt alles wat complexer (video)
  3. Nietzsche in tien vrolijke lessen
  4. Theologie in de 21ste eeuw: de taak van een discipline in het nauw
  5. Even geen paraplu meer nodig
  6. Hoe wordt voeding weer een wetenschap?

Wetenschap: God of afgod 1 Wat zijn wetenschap en Bijbel en hun raakvlakken

Vijanden van elkaar

Het is vreemd, maar veel christenen menen dat Bijbel en wetenschap natuurlijke vijanden van elkaar zijn. Alles wat wetenschap in feite doet, is echter de wereld om ons heen systematisch beschrijven. Goede wetenschap berust op feiten en doet daar verslag van. Waarom zijn zoveel christenen daar dan bang voor? Vrezen zij dat een al te helder licht op de feiten wellicht zou kunnen aantonen dat hun opvattingen over de uiterste houdbaarheidsdatum heen zijn?
Natuurlijk, er zijn gezaghebbende wetenschappers die hun status misbruiken om hun privé opvattingen over atheïsme gezag te verlenen, zoals er ook theologen zijn die hun gezag als theoloog misbruiken om onverantwoorde uitspraken te doen. Dat
zegt weliswaar veel over de beperkte betrouwbaarheid van mensen, maar nog niets over nut of onnut van wetenschap, of van theologie.

Wat is wetenschap?

Wetenschap beschrijft de werkelijkheid. Je gaat uit van waarnemingen, vaak meetresultaten al hoeft dat niet. Die probeer je te verklaren; dan krijg je een ‘hypothese’. Vervolgens redeneer je: als ik dit doe dan moet er dat gebeuren, en dat ga je dan controleren d.m.v. experimenten. Als het klopt wordt je hypothese een theorie. Die theorie is een mogelijke verklaring/beschrijving van wat je in de natuur waarneemt, en daar mogen geen uitzonderingen op bekend zijn. Het vervelende is alleen dat zo’n uitzondering altijd morgen kan opduiken. Als dat gebeurt moet je je theorie zodanig aanpassen dat die nieuwe waarneming daar ook in past.
Als dat niet lukt, moet je hem weggooien en een andere bedenken. Maar een theorie is altijd gebaseerd op waargenomen feiten. En die zijn in elk geval juist. Alleen de verklaring daarvan zou tekort kunnen schieten. In concreto: dinosaurussen hebben bestaan; de vraag is alleen: hoe zijn we er ooit aangekomen, en hoe zijn we er weer van afgekomen. Dat laatste
is een verklaring, een theorie, waar je over kunt discussiëren. Maar te ontkennen dat die beesten ooit hebben bestaan is niet aan de orde.

Wat is de Bijbel?

Aan de andere kant hebben we de Bijbel, Gods instructieboek aan ons, ons ‘Handboek-soldaat’, dat ons alles vertelt wat we moeten weten om een goed christen te zijn. Zoals dat Handboek-soldaat de dienstplichtige destijds alles vertelde wat hij moest
weten om een goed soldaat te zijn.

Maar de Bijbel vertelt je beslist niet waar de dinosaurus vandaan kwam, of waar hij is gebleven, want dat hoef je als christen niet te weten. Zoals het Handboek-soldaat je niet vertelde wie de Mona Lisa heeft geschilderd, of waar je die nu kunt zien. En zoals de wetenschapper er van uit gaat dat zijn waarnemingen juist zijn – dat zij de feiten zijn waar hij zich op kan baseren – zo gaat de bijbellezer er van uit dat de tekst die hij voor zich heeft juist is, dat die de waarheid is waar hij zich op kan baseren.

Strikt genomen is noch het een noch het ander volledig gegarandeerd. Waarnemingen kunnen achteraf wel eens vals blijken te zijn geweest, en evenzo kan de Bijbeltekst wel eens verkeerd zijn overgeleverd, en wij lezen hem in elk geval altijd in een vertaling!
Maar door de band genomen klopt dat allemaal wel.

Maar zoals feiten op zichzelf geen betekenis hebben, en eerst moeten worden geïnterpreteerd voordat ze iets voor ons betekenen, zo moeten we ook de Bijbeltekst eerst uitleggen voordat die iets voor ons betekent.

En zoals een wetenschappelijke theorie achteraf wel eens onjuist, of op zijn minst onvolledig, kan blijken te zijn, zo hoeft ook een theologische uitleg niet altijd de absolute waarheid te zijn. Anders gezegd: feiten liegen niet, maar wetenschappers soms wel, en die zijn in elk geval niet onfeilbaar. Maar evenzo: Gods woord is weliswaar de waarheid, maar Bijbellezers en Bijbeluitleggers kunnen, al dan niet met de beste bedoelingen, soms heel scheve schaatsen rijden.

Welke raakvlakken zijn er eigenlijk

U vindt een en ander geïllustreerd in het schema. Wetenschap is gebaseerd op waargenomen feiten en christendom op de tekst van de Bijbel.
Die kunnen nooit met elkaar in strijd zijn. Dat kan hooguit met de uitleg van die feiten en teksten, maar hoe groot is die kans? Wetenschap gaat vooral over fysieke zaken, en de Bijbel over geestelijk leven. De meeste ‘conflicten’ ontstaan wanneer christenen in bepaalde teksten een beschrijving gaan lezen van natuurkundige of biologische principes. Zoals de middeleeuwse kerk in de Schrift de bevestiging zag van een wereldbeeld met de aarde als het middelpunt van het heelal. Daar kwamen geleerden als Copernicus en Galileï mee in conflict toen ze beweerden dat de aarde om de zon draaide, in plaats van andersom.

De Italiaans natuurkundige, astronoom, wiskundige en filosoof Galilei en Viviani, 1892, Tito Lessi

Maar de Bijbel gaat niet over de fysieke inrichting van het heelal, die gaat over het feit dat God de aarde heeft geschapen als
geestelijk middelpunt van zijn plan met de mens. Wat hier mis gaat is daarom niet de
interpretatie van bepaalde teksten als zodanig, maar het feit dat de Bijbel wordt gelezen vanuit een totaal verkeerde invalshoek. Waarna die invalshoek vervolgens tot zulke misinterpretaties leidt.
Helaas is die middeleeuwse invalshoek tot ons christelijk erfgoed gaan behoren, zodat dit soort misinterpretaties nog steeds voorkomen. Wanneer de wetenschap dan aantoont dat die niet overeenstemmen met onze waarnemingen, ligt dat echt niet aan die waarnemingen. Ja,
de Bijbel is geïnspireerd, en kan niet fout zijn. Maar onze uitleg van die Bijbel is niet geïnspireerd, en kan er wel degelijk mijlenver naast zitten!

Het schema toont ons dat, en we moeten ons dan steeds afvragen of de interpretatie van de feiten onjuist is, of toch onze uitleg (exegese) van de Bijbel. Maar het schema toont ons ook waar het veel vaker mis gaat: feilbare mensen, aan de ene kant of aan de andere, bouwen op hun begrip van de feiten of van de Bijbeltekst een verdere redenering (bij gebrek aan een betere term heb ik dat maar filosofieën genoemd) die in conflict is met wat we aan de andere kant weten. Maar dat mag je de Bijbel niet verwijten, en evenmin de wetenschap. Dat ligt aan de neiging van mensen die iets willen ‘bewijzen’ om daar hun vakgebied
voor te misbruiken, of dat nu Bijbelexegese is of juist wetenschap.
Maar in feite is het geen van beide, in feite is het in beide gevallen een vorm van bijgeloof. In de komende afleveringen willen we daarom een aantal van dit soort confrontaties wat nader beschouwen.

+

Aanvullende lectuur

  1. Rond de Bijbel
  2. Bijbel verzameld Woord van God
  3. Boek der boeken de Bijbel
  4. Boek in onze handen
  5. Bijbel baken en zuiverend water
  6. Bestseller aller tijden
  7. De Bijbel als instructieboek
  8. De Bijbel als instructieboek #1 Lezen van de Bijbel
  9. De Bijbel als instructieboek #2 Effectief Bijbellezen
  10. De Bijbel als instructieboek #3 De Taal van de Bijbel
  11. Nut van het lezen van de Bijbel
  12. Missionaire hermeneutiek 1/5
  13. Missionaire hermeneutiek 2/5
  14. Hermeneutiek om uit te dragen #3 Wetenschap
  15. Hermeneutiek om uit te dragen #7 In Harmonie
  16. Hermeneutiek om uit te dragen #8 Tegenspraak

+++

Gerelateerd

  1. Herman Bavinck on Traveling and the Theology of Nature Hoe leert men dan nog beter dan voorheen de taal van Psalmen en Profeten waardeeren en de heerlijke natuurpoëzie van den Bijbel verstaan?

De wetenschap dat God bestaat

Aansluitend op de Engelstalige berichten en op de reeks over de Schepping bij de Broeders in Christus willen wij even een kijkje nemen op onderstaand artikel dat kijkt naar enkele reacties in de pers over de zienswijze van evangelische kringen.

Wij weten dat zij niet enkel een zeer enge visie op het drie-eenheidsdenken en op de ontstaansgeschiedenis van de aarde hebben en dat het Noord Amerika erg gevoed wordt door de enge creationistische zienswijze. Maar misschien komt er toch verandering in het woelwater.

Op te merken

  •  wetenschap => steeds minder behoefte aan een God die het universum verklaarde.
  • 1966 astronoom Carl Sagan > bewering > twee belangrijke criteria: juiste ster + planeet op juiste afstand van die ster
  • kansberekening => hele universum = miljarden planeten waarop leven mogelijk
  • heelal af speuren op zoek naar buitenaards leven > zonder resultaat
  • kennis met betrekking tot universum neemt nog elke dag toe
  • aantal condities waaraan een planeet moet voldoen om leven mogelijk te maken vele malen hoger dan aantal wat Carl Sagan in 1966 veronderstelde + aantal groeit nog steeds
  • meer dan 200 parameters bekend nodig  om leven op een planeet mogelijk te maken en in stand te houden
  • kans onwaarschijnlijk dat alle parameters voor het universum en een levensvatbare planeet ‘toevallig’ door een ongeleid proces zo werden zoals ze nu zijn
  • Wat vraagt meer geloof,.. de aanname dat er een intelligentie verantwoordelijk is voor die ontelbare reeks perfecte en onontbeerlijke condities of de aanname dat elke parameter, tegen het gezond verstand en kansberekening in, door een toevallig en blind proces precies goed is?
  • intelligente schepper
  • universum en onze aarde waarschijnlijker dat er een intelligentie achter zit => intelligente scheppende kracht

+

Vindt ook:

  1. Kosmos, Schepper en Menselijk Lot
  2. Wetenschappers, filosofen hun zeggen, geloven en waarheden
  3. Vertrouwen, Geloof, Roepen en Toeschrijving aan Jehovah #3 Stem van God #1 Schepper en Zijn profeten
  4. Het begin van Jezus #2 Aller Begin
  5. Schepper en Blogger God 1 Leegte en Beweging
  6. De Wereld tot stand gekomen door het Woord van God
  7. Begin van leven op aard: schepping of evolutie
  8. Gods vergeten Woord 9 Schepping 1 Scheppingsplan en Schepper
  9. Gods vergeten Woord 10 Schepping 2 Schepper en Schepping
  10. Gods vergeten Woord 11 Schepping 3 Andere ontstaansverhalen
  11. Gods vergeten Woord 12 Schepping 4 De Schepper zelf
  12. EO-directie: ‘Wij geloven in God als Schepper’
  13. Schoonheid van de natuur
  14. Wetenschappers, filosofen hun zeggen, geloven en waarheden
  15. Stemt de Bijbel overeen met de wetenschap
  16. Zonder God geen reden, geen doel, geen hoop

Vier redenen vóór de opstanding

Aansluitend met onze artikelen over religie en wetenschap vallen de zienswijze op de vele wonderen die er zijn gebeurd in de Bijbel onder ogen te nemen. Eén van de vreemdste daarbij zijn de opstanding van Jezus, die dan nog een tijdje, na zijn dood door meerdere mensen kon gezien worden, maar na het opgaan in de hemel, gezien door zijn apostelen, heeft niemand hem dan nog gezien.

.

Dat er geen bovennatuurlijke oorzaken zouden kunnen zijn kan alom tegen gesproken door de vele dingen die wij kunnen waarnemen in de natuur maar niet kunnen verklaren.

.

Het verdwijnen van Jezus zijn lichaam kwam eigenlijk niemand ten goede. De soldaten bewaakten het graf, zodat het lichaam niet zou kunnen gestolen worden. Toen zij echter zelf konden vast stellen dat Jezus op een onwaarschijnlijke manier uit het graf verdwenen was gingen enkelen van die mannen naar de leidende priesters. Zij vertelden wat er was gebeurd en de Hoge Raad werd onmiddellijk bijeengeroepen. Ze besloten de bewakers om te kopen en te laten zeggen dat ze in slaap waren gevallen. Daardoor hadden de discipelen van Jezus zijn lichaam kunnen weghalen. De bewakers namen de steekpenningen aan en deden wat hun was opgedragen. Zo is dit verhaal onder de Joden ontstaan. En zij geloven het nu nog steeds.

Zelfs onder de apostelen was er twijfel en zij geloofden eerst niet dat Jezus lichaam weg was uit het graf, want zij waren er van overtuigd dat Jezus er in opgeborgen was en goed bewaakt werd. Zonder aarzeling lieten zij ook hun twijfel over het verdwijnen van Jezus weten. Verscheidene moesten er van overtuigd worden door Jezus dat hij het werkelijk was die aan hen verscheen.

.

“11  Terwijl de vrouwen onderweg waren, gingen enkele van de bewakers naar de stad. Daar vertelden ze de hogepriesters alles wat er gebeurd was. 12 Die vergaderden met de oudsten en besloten de soldaten een flinke som geld te geven 13 en hun op te dragen: ‘Zeg maar: “Zijn leerlingen zijn ‘s nachts gekomen en hebben hem heimelijk weggehaald terwijl wij sliepen.” 14 En mocht dit de prefect ter ore komen, dan zullen wij hem wel bepraten en ervoor zorgen dat jullie buiten schot blijven.’ 15 Ze namen het geld aan en deden zoals hun was opgedragen. En tot op de dag van vandaag doet dit verhaal onder de Joden de ronde.” (Mattheüs 28:11-15 NBV)

+

“16 De elf leerlingen gingen naar Galilea, naar de berg waar Jezus hen had onderricht, 17 en toen ze hem zagen bewezen ze hem eer, al twijfelden enkelen nog.” (Mattheüs 28:16-17 NBV)

.

De volgelingen hadden gezien wat met hun meester was gedaan en waren bang ook zulk een dood tegemoet te gaan indien zij als volgeling zouden herkend worden. Bevend van schrik en helemaal overstuur waren de vrouwen, waaronder  Maria van Magdala, het graf uit gerend en durfden er met niemand over praten. Maar toen de Emmaus gangers er over vertelden waren de apostelen met verstomming en ongeloof geslagen.

“1  Toen de sabbat voorbij was, kochten Maria uit Magdala en Maria de moeder van Jakobus, en Salome geurige olie om hem te balsemen. 2 Op de eerste dag van de week gingen ze heel vroeg in de ochtend, vlak na zonsopgang, naar het graf. 3 Ze zeiden tegen elkaar: ‘Wie zal voor ons de steen voor de ingang van het graf wegrollen?’ 4 Maar toen ze opkeken, zagen ze dat de steen al was weggerold; het was een heel grote steen. 5 Toen ze het graf binnengingen, zagen ze rechts een in het wit geklede jongeman zitten. Ze schrokken vreselijk. 6 Maar hij zei tegen hen: ‘Wees niet bang. U zoekt Jezus, de man uit Nazaret die gekruisigd is. Hij is opgewekt uit de dood, hij is niet hier; kijk, dat is de plaats waar hij was neergelegd. 7 Ga terug en zeg tegen zijn leerlingen en tegen Petrus: “Hij gaat jullie voor naar Galilea, daar zullen jullie hem zien, zoals hij jullie heeft gezegd.”’ 8 Ze gingen naar buiten en vluchtten bij het graf vandaan, want ze waren bevangen door angst en schrik. Ze waren zo erg geschrokken dat ze tegen niemand iets zeiden.” (Markus 16:1-8 NBV)

+

“13 Ze gingen terug en vertelden het aan de anderen; maar ook zij werden niet geloofd. 14 Ten slotte verscheen hij aan de elf terwijl ze aan het eten waren, en hij verweet hun hun ongeloof en halsstarrigheid, omdat ze geen geloof hadden geschonken aan degenen die hem hadden gezien nadat hij uit de dood was opgewekt.” (Markus 16:13-14 NBV)

+

“3 Het belangrijkste dat ik u heb doorgegeven, heb ik op mijn beurt ook weer ontvangen: dat Christus voor onze zonden is gestorven, zoals in de Schriften staat, 4 dat hij is begraven en op de derde dag is opgewekt, zoals in de Schriften staat, 5 en dat hij is verschenen aan Kefas en vervolgens aan de twaalf leerlingen. 6 Daarna is hij verschenen aan meer dan vijfhonderd broeders en zusters tegelijk, van wie er enkelen gestorven zijn, maar de meesten nu nog leven.” (1 Corinthiërs 15:3-6 NBV)

.

De broer van Jezus, Jakobus had ook eerst niet veel gevonden van zijn oudste broer en had ook eerst gespot met hem en zijn volgelingen. Maar na die bijzondere gebeurtenissen kon hij niet anders geloven dan in die wonderbaarlijke onverklaarbare gebeurtenissen.

“Ook zijn broers geloofden namelijk niet in hem.” (Johannes 7:5 NBV)

Jakobus kwam ook tot de overtuiging dat zijn broer de gezondene van God was, die de enige weg tot de Almachtige God was voor alle mensen. (Johannes 14:6) De geschiedschrijver Josephus noteerde in zijn boeken dat ook dit lid van de familie uit de stam van koning David de dood door mensen aangebracht moest ondergaan. Op bevel van Anais, de hogepriester werd hij gestenigd, omdat hij bleef verkondigen dat Jezus de zoon van God was die opgestaan was uit de dood. Indien dat niet de waarheid was, wie zou er dan voor willen sterven na lange martelingen? En er werden velen gemarteld en er werden velen er toe verleid om in te gaan op een afkoopsom om te vertellen dat het niet waar was maar dat de volgelingen van Jezus het lichaam weg hadden genomen.

.

Jezus had een bijzonder voorbeeldig leven geleid en wenste dat zijn volgelingen dat ook deden. Hij wenste ook dat niemand leugens zou vertellen en altijd het goede met de anderen zouden voor hebben. Hoe zou dan zulk een leugen te rijmen geweest zijn met het hoge zedelijke peil dat Jezus van hen verwachtte?

.

Michael Green merkt over de opstanding op:

“Dat was het geloof dat verslagen volgelingen van een gekruisigde rabbi veranderde in moedige getuigen en martelaren van de jonge kerk”

Zonder zulk een echt wonder kan men onder grote martelingen niet echt stand houden en zou de gemeenschap van volgelingen van die erg gehate rabbi, niet zo snel hebben kunnen uitgroeien. De vele getuigen waren spreekbuizen, die indien zulke dingen niet zouden gebeurd zijn makkelijk en snel zouden terug gefloten zijn.

.

“40 en riepen de apostelen weer binnen. Ze lieten hen geselen, bevalen hun de naam van Jezus niet meer te gebruiken en lieten hen vrij. 41 De apostelen verlieten het Sanhedrin, verheugd dat ze waardig bevonden waren deze vernedering te ondergaan omwille van de naam van Jezus. 42 Ze bleven dagelijks onderricht geven in de tempel of bij iemand thuis en gingen door met het verkondigen van het goede nieuws dat Jezus de messias is.” (Handelingen 5:40-42 NBV)

Eerst enorme ‘broekschijters’ waren zij nu enorm moedige mannen geworden, standvastig tot de dood toe. Velen bezegelden hun getuigenis met bloed. Simon Greenleaf (destijds hoogleraar in de rechten aan Harvard University), die er jarenlang een college over gaf hoe men een getuigenis moet ontzenuwen en bepalen of een getuige liegt of niet, kwam tot deze conclusie:

.

“In de geschiedenis van de militaire oorlogvoering is haast geen voorbeeld te vinden van een dergelijke heldhaftige standvastigheid, lijdzaamheid en onverschrokken moed. Ze hadden alle reden om de grondslagen van hun geloof nauwkeurig te heroverwegen, evenals de bewijzen van de feiten en waarheden die zij verkondigden.” (Simon Greenleaf, an Examination of the Testimony of the Four Evangelists by the rules of Evidence Administered in the Courts of Justice)

+

Lees ook:

  1. Dagelijkse schoonheid
  2. Jezus moest sterven
  3. Jezus is verrezen
  4. Christus is waarlijk opgestaan uit de dood
  5. Hoe zullen de doden weer levend gemaakt worden?
  6. Alles zal worden opgeslorpt door de overwinning van het goede
  7. Wederopstanding, ook van huisdieren
  8. De hoop op leven
  9. Opdracht tot getuigenis

+++

Wetenschap en religie zijn met elkaar te rijmen

„Wetenschap en religie [worden] niet langer als onverenigbaar beschouwd.” — The Daily Telegraph, Londen, 26 mei 1999.

The Daily Telegraph's new offices and printing...

De relativiteit van “Nieuw” en kennisvoorziening of wetenschapstoelichting – “The Daily Telegraph’s new offices and printing premises in Fleet Street, London. Illustrated London News, 1882.” (Photo credit: Wikipedia)

Bij zowel wetenschap als religie, in hun edelste vorm, gaat het om het zoeken naar waarheid. De wetenschap ontdekt een wereld waar een luisterrijke orde heerst, een heelal dat duidelijke blijken van intelligent ontwerp bevat. De ware religie maakt die ontdekkingen zinvol door te leren dat het intellect van de Schepper achter het ontwerp schuilt dat in de stoffelijke wereld zichtbaar is.

„Ik merk dat mijn inzicht in de wetenschap enorm verrijkt wordt door religie”, zegt de moleculair bioloog Francis Collins. Hij vervolgt: „Wanneer ik iets ontdek over het menselijk genoom, ervaar ik een gevoel van ontzag voor het mysterie van het leven en zeg ik bij mezelf: ’Tjonge, alleen God wist dit eerder.’ Het is een heerlijke en ontroerende gewaarwording, die me helpt God te begrijpen en waarderen en waardoor de wetenschap me nog meer voldoening schenkt.”

Wat zal iemand helpen wetenschap en religie met elkaar te rijmen?

Een voortdurend zoeken

Accepteer de beperkingen:

Het eind van ons zoeken naar antwoorden in verband met het oneindige heelal en de eindeloze ruimte en tijd is nog niet in zicht. De bioloog Lewis Thomas merkte op:

„Er zal geen eind komen aan dit proces, omdat we nu eenmaal een onverzadigbaar weetgierige soort zijn, onderzoekend, speurend en ernaar strevend de dingen te begrijpen. We krijgen het nooit opgelost. Ik kan me geen eindpunt voorstellen waar iedereen een zucht zal slaken en zal zeggen: ’Nu begrijpen we alles.’ Het zal altijd ons verstand te boven gaan.”

Wanneer het gaat om religieuze waarheid is de omvang eveneens onbegrensd. Een van de Bijbelschrijvers, Paulus, verklaarde:

„Nu zien we alleen raadselachtige weerkaatsingen in een spiegel . . . Mijn kennis is nu gedeeltelijk.” — 1 Korinthiërs 13:12, The New English Bible.

Gedeeltelijke kennis over zowel wetenschappelijke als religieuze kwesties weerhoudt ons er echter niet van goed gefundeerde conclusies te trekken op basis van de feiten waarover we beschikken. We hoeven niet in details te weten hoe de zon is ontstaan om er absoluut zeker van te zijn dat hij morgen op zal komen.

Laat de bekende feiten spreken:

English: Bible in candlelight.

Een licht in de duisternis te vinden in de Bijbel, het Woord van God (Foto credit: Wikipedia)

Bij het zoeken naar antwoorden moeten we ons laten leiden door deugdelijke beginselen. Als we voor de bewijsvoering niet de hoogste normen hanteren, zijn we makkelijk te misleiden bij onze zoektocht naar wetenschappelijke en religieuze waarheid. Laten we reëel zijn: niemand van ons kan ooit alle wetenschappelijke kennis en denkbeelden, die thans reusachtige bibliotheken vullen, evalueren. Daar staat tegenover dat de Bijbel in een handzaam compendium van geestelijk onderwijs voorziet dat we kunnen beschouwen. De bijbel wordt terdege gestaafd door bekende feiten.*

Voor kennis in het algemeen geldt echter dat het oprechte moeite kost om feit van speculatie en werkelijkheid van bedrog te onderscheiden — zowel in de wetenschap als in de godsdienst. Zoals de Bijbelschrijver Paulus aanraadde, moeten we „de tegenstrijdigheden der valselijk zo genoemde ’kennis’” afwijzen .

20 O Timo̱theüs, behoed wat u is toevertrouwd+ en keer u af van de holle klanken waardoor wat heilig is geweld wordt aangedaan, en van de tegenstrijdigheden der valselijk zo genoemde „kennis”.+ 21 Door met zulk een [kennis] te geuren, zijn sommigen van het geloof afgeweken.+ (1 Timotheüs 6:20).

Om de wetenschap en de Bijbel met elkaar te rijmen, moeten we de feiten voor zich laten spreken, waardoor we gissingen en speculaties vermijden, en nagaan hoe het ene feit het andere staaft en aanvult.

Wanneer we bijvoorbeeld inzien dat de Bijbel de term „dag” gebruikt voor periodes van uiteenlopende duur, begrijpen we dat het verslag over de zes scheppingsdagen in Genesis niet in tegenspraak hoeft te zijn met de wetenschappelijke conclusie dat de leeftijd van de aarde ongeveer vier en een half miljard jaar is. Volgens de Bijbel bestond de aarde al een niet-gespecificeerde tijd voordat de scheppingsdagen begonnen. (Zie de voetnota „De scheppingsdagen — Elk 24 uur lang?”) Zelfs als de wetenschap zichzelf corrigeert en een andere leeftijd voor onze planeet oppert, gaan de uitspraken in de Bijbel nog op. In plaats van de Bijbel tegen te spreken, voorziet de wetenschap ons in dit en veel andere gevallen juist ruimschoots van aanvullende informatie over de stoffelijke wereld, in het verleden en het heden.

Geloof, geen lichtgelovigheid:

De Bijbel verschaft ons kennis over God en zijn voornemens die uit geen enkele andere bron te putten is. Waarom moeten we er vertrouwen in stellen?
De Bijbel zelf nodigt ons uit zijn nauwkeurigheid te testen. Sta eens stil bij de historische authenticiteit, de bruikbaarheid, de eerlijkheid van de schrijvers en de integriteit van de bijbel. Door een onderzoek in te stellen naar de nauwkeurigheid van de Bijbel, met inbegrip van de uitspraken van wetenschappelijke aard en, nog overtuigender, de onfeilbare vervulling van honderden profetieën door de eeuwen heen tot op de huidige dag, kan men er vol overtuiging in gaan geloven als het Woord Gods. Geloof in de Bijbel is geen lichtgelovigheid maar een gefundeerd vertrouwen in de nauwkeurigheid van Schriftuurlijke uitspraken.

Heb respect voor de wetenschap; erken de waarde van geloof:

English: Bible of Neapol

Ook al mogen sommigen het doen uitschijnen heeft de Bijbel geen twee gezichten en spreekt zij niet over een drie-hoofdige of drie-ene godheid. – Bijbel van Neapol (Foto credit: Wikipedia)

Ernstige Bijbelstudenten, zoals de Vereniging van Bijbelstudenten,  Jehovah’s Getuigen en Christadelphians nodigen mensen die zowel wetenschappelijk als religieus onbevooroordeeld zijn uit, deel te nemen aan een oprechte speurtocht naar de waarheid op beide terreinen.
In hun gemeenten stimuleren de ernstige Bijbelonderzoekers gezond respect voor de wetenschap en haar bewezen bevindingen en tevens de innige overtuiging dat religieuze waarheid alleen te vinden is in de Bijbel, die ronduit en ruimschoots onderbouwd verklaart het Woord van God te zijn.

Indien een Getuige van Jehovah aan uw deur langs komt durf hem of haar te bevragen en vergelijk datgene wat deze God liefhebbende personen vertellen en wat er in de Bijbel staat. Indien u hun Bijbelvertaling niet vertrouwd durf gerust te vergelijken met uw eigen Bijbelvertaling.

De apostel Paulus verklaarde:

„Toen gij Gods woord hebt ontvangen, hetwelk gij van ons hebt gehoord, hebt gij het niet als het woord van mensen aangenomen, maar, wat het ook inderdaad is, als het woord van God.” — 1 Thessalonicenzen 2:13.

Weet dat Woord van God te vinden en veelvuldig te raadplegen om er de nodige antwoorden in te vinden.

Natuurlijk zijn er, net als bij de wetenschap, schadelijke leugens en praktijken in de godsdienst binnengedrongen. Er bestaat dan ook ware religie en valse religie. Er zijn heel wat religieuze verenigingen in het Christendom die maar al te graag veel mensen lokten met dingen die de bevolking graag hoorde. Heel wat denominaties hebben allerlei dingen aan de mensen opgelegd die eigenlijk niet in overeenstemming zijn met de Bijbel. Zij werden rond de oren geslagen met allerlei dogma‘s, of zaken die zij zo maar moesten geloven omdat het begrip van die leerstelling het menselijk verstand zou te boven gaan. Zodra de mensen de Bijbel werkelijk beter gaan onderzoeken overvalt hen echter een vertrouwensbreuk en zijn zij zeer ontgoocheld hoe hun kerk hen jaren dingen heeft doen geloven die helemaal niet zo in de Bijbel verteld staan.

Na hun ontgoocheling haken meerdere mensen van het geloof af, toch zijn er anderen die juist dan verder gaan grasduinen en dieper op zoek gaan in de Heilige Schrift om de Waarheid te vinden. Hun verder onderzoek maakt dat zij afstand willen nemen van die opgelegde leugens. Daarom hebben veel mensen de georganiseerde gevestigde religies verlaten om lid te worden van een christelijke gemeente van een groep die buiten de gewone traditionele grootkerken valt. Ze zijn teleurgesteld in het gebrek aan bereidheid bij hun vroegere religie om menselijke overleveringen en mythen af te zweren en in plaats daarvan de ontdekte of geopenbaarde waarheid te aanvaarden. Voor hen lijkt het alsof zij daar de enige Gods getrouwe Bijbelonderzoekers kunnen vinden. In vele plaatsen zijn zij de enigen die werkelijk uit gaan om het Woord van God te verkondigen. Maar als mensen goed uitkijken zullen zij nog andere vredelievende Christenen vinden dan de goed gekende Getuigen van Jehovah die zo getrouw mogelijk naar het Woord van God willen leven.

Daar komt nog bij dat ware christenen een echt doel in het leven vinden, gebaseerd op een gedegen kennis van de Schepper, zoals hij in de Bijbel wordt geopenbaard, en van zijn bekendgemaakte bedoelingen met de mensheid en de planeet waarop we leven. Jehovah’s Getuigen kunnen uw levenspad kruisen. U kan van hen gebruik maken om meer te weten te komen over dat Woord van God en hun kijk op het wereldgebeuren. Maar weet dat er naast hen nog andere Bijbelgetrouwe christenen zijn die eveneens uitkijken om u te leren kennen en in hun gemeenschap te ontmoeten.

Weet dat, ook al komt u ze niet dadelijk tegen, er meerdere Bijbelonderzoekers of ernstige ‘Bijbelstudenten‘ zijn die u willen helpen als u vragen over de Bijbel hebt. Zij  die zoeken mogen zo bevredigende, redelijke, op de Bijbel gebaseerde antwoorden ontvangen op vragen als:

Waarom zijn we hier? Waar gaan we heen?

Zij zullen die informatie heel graag met u delen.

*

Voetnota:

1: Feiten van de Bijbel: Zoek ook om te lezen: De bijbel — Gods woord of dat van mensen?, uitgegeven door Jehovah’s Getuigen.

Creationisten die van mening zijn dat fossielen de evolutietheorie tegenspreken

2a: Het creationisme is in de eerste plaats geloof in een schepping. Dit scheppingsgeloof wordt met name in de monotheïstische religies van fundamenteel belang geacht.

De scheppingsdagen — Elk 24 uur lang?
  Sommige fundamentalisten beweren dat niet evolutie maar creationisme de verklaring is voor de voormenselijke geschiedenis. Ze verklaren dat de hele stoffelijke schepping werd voortgebracht in slechts zes dagen van elk 24 uur, zo’n 6000 à 10.000 jaar geleden. Maar daarmee propageren ze een onschriftuurlijke leer die voor velen aanleiding is geweest om de spot te drijven met de Bijbel.
  Is een dag in de Bijbel altijd letterlijk 24 uur lang? Genesis 2:4 spreekt over „de dag waarop Jehovah God aarde en hemel maakte”. Die ene dag omvat alle zes de scheppingsdagen uit Genesis hoofdstuk 1. Volgens het bijbelse taalgebruik is een dag een afgebakende periode en kan hij duizend jaar of vele duizenden jaren lang zijn. De Bijbelse scheppingsdagen laten een tijdsduur van duizenden jaren voor elk ervan toe. Bovendien bestond de aarde reeds voordat de scheppingsdagen begonnen (Genesis 1:1). Op dit punt is het bijbelverslag dus verenigbaar met ware wetenschap.
Laat dit ene feit echter niet aan UW aandacht ontgaan, geliefden, dat bij Jehovah* één dag als duizend jaar is en duizend jaar als één dag.+ (2 Petrus 3:8).
  Over beweringen dat de scheppingsdagen slechts 24 letterlijke uren lang waren, merkt de moleculair bioloog Francis Collins op:
„Niets in de moderne geschiedenis heeft serieuze geloofsopvattingen meer schade toegebracht dan het creationisme.”
2bis: Creationistische wetenschap, een tak van het creationisme, probeert met onderzoek en de theorievorming het ontstaan van de aarde en het ontstaan van het leven te verklaren als scheppingsdaad en de gangbare wetenschap te ontkrachten. Dit wordt in de wetenschappelijke wereld algemeen opgevat als pseudowetenschap.

+

Voorgaande: Stemt de Bijbel overeen met de wetenschap

Engelse versie / English version:  Reconciling Science and Religion

++

Aanvullend leesmateriaal:

  1. Zoeken naar waarheid, studiemateriaal, Jehovah Getuigen, ex-Jehovah Getuigen en anderen
  2. Waarheid speelt nooit valse rollen van welke aard dan ook
  3. Wat Jezus Deed: Wanneer waarheid niet het doel is & Belangrijkste dingen eerst
  4. Geleerd en Gelovig
  5. Vaticaan publiceert procesakten van Galileo Galilei
  6. Wat is Gods doel met de aarde?
  7. We kunnen Gods doel niet zien
  8. De naakte waarheid is altijd beter dan de best geklede leugen
  9. Leugen, handvat dat alle instrumenten past
  10. Priester bederft kerst volgens ouders
  11. Religie en samenleving één geheel
  12. Hersenen beheersen geloof in religie
  13. Overtuiging voor de dingen die God beloofde
  14. Niet alle Getuigen behorend tot Getuige van Jehovah

+++

  • Ohio court upholds firing in school Bible case (star-telegram.com)
    A public school district was legally justified in firing a science instructor who refused to remove religious materials from his classroom, a divided Ohio Supreme Court said Tuesday in a ruling that stopped short of addressing issues the case raised about the teaching of creationism and intelligent design.

    +

    A lawyer for the school board had said Freshwater waved a Bible at his students, distributed religious pamphlets and talked about creationism in evolution lessons, violating the constitutional separation between church and state. Messages were left Tuesday for the superintendent and attorneys for the school district, about 40 miles northeast of Columbus.

    Dunaway had argued that accounts of Freshwater’s conduct were exaggerated and that he was exercising academic freedom to explore controversial ideas.

    Freshwater was dismissed after investigators reported he preached Christian beliefs in class when discussing topics such as evolution and homosexuality and didn’t remove religious materials as ordered. He also was accused of using a science tool to burn students’ arms with the image of a cross, but that allegation was resolved and wasn’t listed as a factor in his firing.

  • Misconception with religion. (venusxfaith.wordpress.com)
    To this man, as well as a lot of people their perception of a super religious person is someone who knocks on doors like a Jehovah’s Witness, attends church daily, but do not follow the laws of the Gospel. To many, super religious means hypocrisy. I do not believe in the term “super religious.” I am a Christian woman, and I was born under sin.
    +
    However, the more I learned and the more I picked up my Bible I started to build a relationship with Him. I cannot explain to you how it feels, but it is the best feeling in the world. I realize that I am nothing without Him. Of course I still go through trials, but I tell myself that God is bigger than my problem and with Faith I will get through it.
  • Secular Sunday: Losing My Religion, Part 2: Islam (rebekkaksteg.com)
    I have been asked several times to share my story of how I went from growing up as an Evangelical Christian, to a Qur’an-only Muslim and finally as an Atheist. The only “beliefs” that give me no cognitive dissonance.
  • Rethinking Faith: Death of the Traditional God (thelonewaste.wordpress.com)
    If science proved God’s non-existent, how do you think the world would react? The world inhabited by the believers of a monotheistic religion. I’m sure the common image to our imagination is a sight of burning cities, crying infants, and and more suicides than a cult Kool-Aid party. But, is that what would really happen? Are people so centered around the idea of a God, that they must cling to the actual fact of Its true existence? Absolutely not. Actually, many people have never seen a glimpse of a God or a higher power. It’s all a creation in their passionate hearts and hopeful minds. It’s the phenomenon called faith. So, telling a person of faith that their God doesn’t exist is like trying to tell a child that their best imaginary friend is dead. They’ll never quit believing.
  • The Anthropological Value of the Bible (declameren.wordpress.com)
    “Yes. Generally all fiction is bullshit. But no amen from me. The Anthropological value of the bible is undermined by crap like this”
    +
    On all cultural levels – art, music, religion, society, legislative, morality. It permeates everything and has saturated the western world with its influence. It has given rise to no more than 85 various different Judeo-Christian religious structures, with a total of 847 denominations sorted in some or other form under the 85. The Bible was translated in its complete form into 469 languages and in part into 2454 languages. There are 1 534 946 000 Jews and Christians (i.e. People Directly influenced by the bible) in the world today. This is 21% of the world’s population.  More than 51% of the world population find some other indirect intrinsic value in the Bible.
  • If You’re Looking For A “Bible Beater” She Isn’t Here… (notyouraveragepreachersdaughter.wordpress.com)
    people think that since my daddy’s a pastor, I am going to shove some biblical prophecies down their throat at their first mention of what they did over the weekend. I am human, I make mistakes, I get in trouble, and I understand struggles.
  • Science & Religion: The Paramount Candour (science-religion-the-paramount-candour)
    science, like religion, is ultimately built on a platform of beliefs and assumptions. No one can prove that the universe is mathematical or that the same laws that seem to hold in the here and now can be applied to the distant quasars or to the first moments of time. These are among the tenets of the faith, marking the point at which reasoning can begin. It is not just the coincidence of the approaching millennium that is inspiring hopes for what would be the grandest of unified theories. But science, too, is feeling its limits, leaving a vacuum that religion is happy to rush into. Neuroscientists can explain the brain, on a rough level, as networks of communicating cells called neurons. But it is hard to imagine a satisfying theory of the conscious experience — what it is like to be alive. And no amount of theorizing is apt to converge on a persuasive explanation of where the mathematical laws are written or what happened before the Big Bang. This is where religion interferes and it depicts the creation of the world and other things science cannot explain, and this shows that there is no skirmish between science and religion.
  • Mendel Medal Recipient Seeks to Reconcile Science and Religion (vutimes.wordpress.com)
    Why do so many people have the impression that one cannot be a scientist and still profess faith? What exactly does it mean to do science? When Dr. Hones’ students are learning Newton’s three laws of motion, are they doing science? Not really. Science is rarely, if ever, done in a classroom setting. What, then, is science? Most people think of science and think of white lab coats and test tubes and rather uninteresting people that always seem to be doing work. Is that what science is? Nope. Science is an endeavor. It is an endless journey to use our imperfect tools to generate imperfect data to be analyzed with our imperfect minds.
    The Villanova University Mendel Medal is an award presented to outstanding scientists, aware of the limitations of science, seeking to bridge the gap between science and religion.
    +
    the pursuit of science, despite its imperfections, is a worthy study, we can begin to realize how there exists no way for science and religion to conflict. Religion, and faith itself, are ultimately a search for truths. Who/What is God? Is there an afterlife? What existed before our universe? Did God create our universe? These are religious questions that science cannot possibly answer through measuring imperfect values or examining imperfect data sets. The scientist who claims he or she has discovered something that ultimately disproves the existence of a God, this scientist has made the grievous error of misunderstanding the nature of his or her work and its inherent uncertainty.
  • Ohio Supreme court: it’s legal to fire a creationist teacher (whyevolutionistrue.wordpress.com)
    If you follow creationism, you’ll be familiar with the case of John Freshwater, a teacher of eighth-grade science students (i.e., 14-year-olds) in Ohio. He was a goddie who taught creationism, kept a Bible on his desk, bedecked the classroom walls with religious pictures, and became notorious for burning the sign of the cross into one of his student’s arms to demonstrate the principle of a Tesla coil.  Here’s Freshwater’s demonstration of “science”, an exhibit used in the civil court case against him (it was settled out of court)
  • Triangulations : “Studies show…” as a Smokescreen (triangulations.wordpress.com)
    People who preface their sales points by saying “studies show” may also be trying to say, “look, this is science, don’t question it.” or “I know my stuff, don’t question me.”  So it is not just the religion hucksters who play the game.
    +
    beware: In developed countries, among the highly educated, science is the new Bible and “Studies shows” is the equivalent of “In the original Greek” for Bible pushers. Don’t be hoodwinked by either.

 

Wetenschappers, filosofen hun zeggen, geloven en waarheden

Zoektocht naar zingeving

Door de eeuwen heen hebben heel wat mensen naar antwoorden gezocht op de verschillende vragen die meerdere mensen bezig hielden, zoals waar komen wij vandaan, hoe is de wereld ontstaan, wat is er in het heelal, hoe kunnen wij ons leven beïnvloeden en verbeteren, waar gaan wij naar toe wat gebeurt er na de dood, enz.

Mensen hebben hun toevlucht gezocht bij allerlei theorieën en godsdiensten. Langs één kant waren er die geloofden dat de natuurkrachten godheden waren die het leven beheersten. Anderen geloofden dat er eerder één bepaald iets of iemand was dat zorgde dat dingen in ontstaan kwamen. Een hele groep mensen nam hun toevlucht in godsdienst terwijl anderen dan weer juist vonden dat zo iets totaal overbodig was. Zodra mensen rationele verklaringen hadden voor angstaanjagende verschijnselen als donder en bliksem, bleken er voor hen dan ook geen geheimen meer te zijn en leek het allemaal zo simpel dat er niemand of niets boven moest staan.

Afwijking van vroeger geloof

Nederlands: De dichtheid is te berekenen door ...

Ideeën zoals over de dichtheid die is te berekenen door massa delen door volume. Maar met deze driehoek kun je ook de andere eenheden berekenen. je legt de vinger op de eenheid die je wilt weten, en dan blijven er twee eenheden over. de streep staat voor delen door. en de punt staat voor “keer”. voorbeeld: leg de vinger op de m van massa. dan staat er dus: ρ × V = m (Foto credit: Wikipedia)

Naast hen die de Schepper God via hun ouders en voorouders kenden en bleven eren waren er die mensen die afgeweken waren van dat geloof in die Ene Ware God en hun toevlucht zochten in het animisme, vervolgens in voorouders die in de hemel hun eigen leven blijven leiden, en later goden. Men zocht naar verklaringen voor aanvankelijk onverklaarbare verschijnselen.

geeft toe dat ook wetenschap een religieus kantje begint te hebben, waarmee hij niet bedoelt dat ‘geloven’ in Charles Darwin iets van dezelfde strekking is als geloven in een god.

Er zijn genoeg wetenschappelijk solide bewijzen voor het bestaan van natuurlijke en seksuele selectie om het geëmmer van creationisten te kunnen ontkrachten. Voor de vele zelfingenomen individuen die vinden dat zij zo waardevol zijn dat ze wel door een almachtige god geschapen móéten zijn, is de evolutietheorie een nachtmerrie. Die impliceert immers dat wij het resultaat zijn van een lang proces via allerhande tussenstadia met monsterachtige vissen, spitsmuisachtige mormels en – godbetert – voorouderlijke apen.

Natuurlijk ziet hij het gevaar uit Amerika komen, dat ook Nederland al begint in te palmen en waar creationisten een zeer enge geloofsopvatting willen doordrukken en negeren wat God hier op aarde tijdens de vele miljarden jaren heeft laten ontwikkelen of ‘evolueren’.

Het al of niet geloven of overtuiging hebben

De eerste betekenis van geloven is de veronderstelling dat iets waar of niet waar is. Het ‘Geloven‘ is iets aannemen als een zekerheid of een overtuiging in iets waar men zich volledig wil op toe leggen en niet wil ontkennen. Algemeen betreft het niet iets dat voor altijd vast moet staan, want daar heeft de geschiedenis meermaals bewezen dat de meeste mensen in datgene wat zij geloofden veranderingen hebben aangebracht. Van een kinderlijk geloof ging het naar een volwassen gedragen geloof waar men fundamenten heeft opgebouwd op stelling die men wenste voor waar te nemen.

Leerkrachten en doorgeven van kennis

English: Caricature of Charles Darwin from Van...

Karikatuur van Charles Darwin uit Vanity Fair magazine met de hoofding “Natuurlijke Selectie”. (Foto credit: Wikipedia)

Doorheen de geschiedenis kon men zo opgroeiende kinderen vinden die dingen aannamen van hun ouderen, ouders en onderwijzers, maar met de tijd meer gingen ingaan tegen hun eigen  leerkrachten. Dit maakte zelfs dat sommigen niet in hun proeven slaagden omdat die heren die hen les gaven overtuigd waren van hun gelijk. Maar met de tijd konden die onderzoekers verder dingen ontdekken en bewijzen zodat de goegemeente toch moest over gaan tot het gelijk geven van die mensen, wetenschappers, waar het zich eerst tegen verzette.
Steeds betrof het leerstellingen, gedachten waar men aan wenste te houden omdat zij een zekere vorm van zekerheid gaven.  Het ging om inschattingen die men maakte dat een bewering met een zekere waarschijnlijkheid waar of onwaar zou kunnen zijn. Deze waarschijnlijkheid is in het geval van ‘geloven’ groter dan wanneer men ‘geen idee’ heeft, en kleiner dan wanneer men iets ‘zeker weet’. Deze waarschijnlijkheden worden door individuen persoonlijk toegekend. In deze betekenis van geloven geldt dus dat er geen zekerheid is over de kwestie. Maar daarnaast is er dat stellige vertrouwen in de zekerheid die men denkt te vinden. Er is het hebben van vertrouwen of de overtuiging in een verwachting in iets of iemand, wat bijvoorbeeld tot uiting komt in de uitspraak “ze gelooft in mij”. In deze betekenis gaat het dus om de persoonlijke overtuiging dat iets zo is, gaat gebeuren of vaststaat. Geloven is dan vertrouwen en vervolgens stellen dat iets zo is.

Het waarin geloven

Nu heeft de mens zich al vele ‘kopbrekens’ bezorgd over de vraag van dat geloven en waarin te geloven. Weten en geloven (in de betekenis van overtuiging en vertrouwen) gaan vaak samen, en staan niet in tegenstelling tot elkaar. Geloven en weten of kennis hebben in de betekenis van een wetenschappelijk bewezen waarheid of onwaarheid staan echter vaker tegenover elkaar. Als een feit bewezen is (‘de aarde is rond’), is het moeilijk te geloven in het tegendeel ervan (zou men zeggen)

Bij gebrek aan feitelijke kennis is het menselijk individu echter beperkt tot het geloven van een veronderstelling of het tegendeel daarvan. Dit heeft dan ook tot gevolg gehad dat de mensheid haar geloof in bepaalde dingen regelmatig heeft moeten bijstellen. De logica was dikwijls ver zoek en vele mensen dachten meer zekerheden te vinden in traditionele waarden en overtuigingen die van generatie tot generatie werden overgeleverd. Naast vaste waarden die men wenste aan te nemen of te geloven waren er ook de gedachten naar het onbekende waar men een vermoeden wilde uiten dat men liefst als waar of als dusdanig wenste aan te nemen. Dit was dan een geloven in logische zin, dat kan geïnterpreteerd worden als het toekennen van een waarschijnlijkheid aan de veronderstelling dat deze waar is (bijvoorbeeld: “Ik geloof dat het morgen zal ophouden met regenen.”). De traditionele psychologie heeft vanouds geloven behandeld als was het de eenvoudigste vorm van geestelijke weergave en daardoor een van de bouwstenen van de bewuste gedachte.

Onweerlegbare of herkenbare

Wij moeten er echter  van bewust zijn dat het geloven meer vergt dan een gewoon aanvaarden dat iets zus of zo zou zijn. Velen vergissen zich dat het geloof steeds moet kunnen gehandhaafd worden door een onbepaalbaar iets of veel heeft te maken met het onweerlegbare. De Kerk heeft hiervoor vele dogma’s geschapen, waarbij zij mensen er toe brengt om onverklaarbare dingen zo maar als waar aan te nemen omdat zij het menselijke verstand te boven zouden gaan.

Zoals meerdere filosofen neem ook ik aan (= geloof ik) dat geloven normaal gesproken een persoonlijke keuze moet zijn om tot zekere hoogte spontaan en willekeurig over te gaan tot het aannemen van zaken of gedachten als ‘waarheden’ of ‘onmiskenbaarheden’. Sommigen menen dat men kan kiezen om een zaak te onderzoeken maar dat men niet kan kiezen het te geloven. Hier gaan vele geloofsgemeenschappen verkeerd door onweerlegbaar zaken op te leggen die iedereen maar moet aan nemen ook al kan men ze niet verklaren of verder uitdiepen.

Gevoelen, geloof en filosofie

Willard Van Orman Quine

Eveneens moeten wij toegeven dat er mensen zijn die soms dingen niet geloven omdat zij het niet willen geloven, in het bijzonder in zaken waarin men emotioneel betrokken is. Het gevoelsleven is namelijk een zwakke schakel in de geloofsvorming, die ook mede bepaald wordt door de invloeden die van uit de omgeving ‘gebombardeerd’ worden op de zoekende of afvragende persoon. Door dat de wereld regelmatig geconfronteerd werd door die zoektocht naar waarheden en naar het ‘wat geloven’ zijn er ook meerdere filosofen die belangrijke bijdragen hebben geleverd aan de ideeën over kennis en geloven zoals onder andere René Descartes, Benedictus de Spinoza, David Hume, Immanuel Kant en de logicus in de analytische traditie uit de 20e eeuw Willard Van Orman Quine, volgens wie filosofie meer dan slechts een conceptuele analyse kan zijn.

De wereld kon meerdere denkers vinden die ook zochten de wetenschap te verstaan vanuit de middelen of bronnen van de wetenschap zelf. Daarbij kan men de vraag stellen of zij openheid in hun gedachten hadden om bij meerdere bronnen te rade te gaan of voorkeuren hadden om zich op een welbepaalde groep denkers te richten. Hierdoor kreeg men een afwijking van het objectief denken en belanden veel wetenschappers in het subjectief denken. Geloof en rationalisme en logica werden soms aangetroffen als stoorzenders in het zelfde vaarwater. In de religieuze context werden zij zo soms ten onrechte tegenover elkaar geplaatst, als zouden geloof en rede of verstand elkaar uitsluiten. Er wordt wel beweerd dat waar de wetenschap ophoudt, het geloven begint maar dit is een discutabele opvatting. Er zijn immers ook stromingen die een synthese tot stand proberen te brengen tussen religie en wetenschap: zie bijvoorbeeld Theosofie, Ken Wilber of Intelligent design.

Zin om te bepalen

Hier in het Westen willen wij alles zo graag definiëren. Alles moet in vakjes kunnen opgedeeld worden en moet een etiketje of label krijgen. Alles wat niet in het kader past willen wij ook dikwijls van de hand doen als onwaarheden of ‘rommel’ (‘paardenstront’ of ‘bullshit’) In veel culturen, zoals bij de traditionele Aboriginals in Australië, zijn er geen woorden om geloof en weten te differentiëren. Geloven en weten zijn daar één.

Hier in het Westen moet dat ook verenigbaar kunnen zijn, ook al ‘geloven’ daar veel mensen niet in. Maar alles is voor handen om dat weten en leven samen te laten gaan in een leven met kennis en inzicht voldoende om ons door het leven te krijgen. Het is niet omdat wij iets niet kunnen verklaren dat wij het niet zouden kunnen aannemen als iets dat door de eeuwen heen een vast staand feit is.  Als geschapen elementen, wezens die zijn of bestaan, moeten wij onder ogen zien dat wij eerst en vooral ‘wezens’ zijn. Maar als wezen moeten wij ook durven ‘wezen’ of ‘zijn’. Zonder het ‘zijn’ zijn wij niets. Hiertoe hebben wij eigenschappen in ons zelf die wij moeten ontginnen en leren gebruiken. Ieder van ons heeft de mogelijkheid om toegang te krijgen tot wijsheid, inzet, concentratie (of Samadhi  in het boeddhisme) en gewaarzijn. Volgens de Bijbel, dat wij als Woord van God beschouwen, moeten wij deze krachten als mens trachten te leren beheersen. Volgens dat Woord van God moeten wij aan ons zelf sleutelen om alle innerlijke elementen op elkaar af te stellen. Om een optimaal resultaat te bekomen moeten deze krachten in ons innerlijke in evenwicht komen of in balans zijn, vooraleer wij als mens kunnen slagen ten volle te zijn wie wij horen te zijn.

Vormen van aan te nemen houding

Volgens de Heilige Schrift (de Bijbel) is de correcte attitude essentieel en kan er zonder het werken aan zichzelf geen geloof zijn. Zonder werken is het geloof namelijk dood.

“ja, zoals het lichaam zonder geest dood is, zo is ook het geloof zonder werken dood.” (Jakobus 2:26 NB)

“Zo ook het geloof: als het geen werken inhoudt, is het dood, op zichzelf genomen.” (Jakobus 2:17 NB)

“Wil je erkennen, o lege mens, dat zo’n geloof zonder werken onwerkelijk is?(-)” (Jakobus 2:20 NB)

De Bijbel verzekerd ons dat wij moeten leren inzien dat ‘geloven’ geen zin heeft als wij niet tegelijk ook dóen wat God van ons vraagt. Geloof dat niet met daden  samengaat, is geen echt geloof volgens de Heilige Schrift en getuigd ook niet van dat geloven. Men kan wel zo veel zeggen maar als men er zich zelf er niet aan houdt zal dat ook anderen niet kunnen overtuigen van het gelijk.

Vast te stellen toestanden, verbanden en kwaliteiten

In de wereld zien wij dat de mens hoofdzakelijk naar de wetenschap streeft die zich berust op menselijk verklaarbare en in statistieken weer te geven vaststellingen. Men wil begrippen zien die men als een cognitieve eenheid, als mentale voorstelling van een of meer ideeën kan samenvatten in een hogere klasse van gelijkaardige of verwante verschijnselen of abstracte relaties. Zo heeft de mensheid ‘concepten‘ geschapen die op die manier de denkbeeldige objecten zijn waarmee filosofie wordt bedreven. Het gaat bij iedere filosofische benadering telkens om abstracte voorstellingen van toestanden, verbanden of kwaliteiten, die in de werkelijkheid worden onderscheiden en in een gezamenlijke denkvorm gebracht.

Nieuwe religie

Door de eeuwen heen zag men vele wetenschappers en filosofen hun ideeën verkondigen en wilden zij mensen doen geloven dat natuurkunde en de wetenschap het geloof hebben achterhaald. Vandaag krijgen wij ook soms de indruk dat wetenschappers een allesomvattende claim leggen op wat mensen nog mogen denken en geloven. Die wetenschap lijkt wel een soort nieuwe religie te zijn geworden. Men vindt ook daar meerdere kampen in (gelijk denominaties in de verscheidene kerken), die zich met momenten ook fel gaan bestrijden zoals wij in de kerkgemeenschappen ook zien waarbij de ene geloofsgroep fel afzet tegen de andere.

“Veel wetenschappers gaan zich aan forse uitspraken te buiten”

zegt hoogleraar fysica bij materiaalkunde Arie van den Beukel. Hij vervolgt:

‘Het leven heeft geen zin, het is het resultaat van toevalsprocessen’. ‘De mens is een schitterend ongeluk’; of een uitspraak van de fysicus Weinberg: ‘Hoe meer we het heelal leren kennen, des te zinlozer komt het ons voor’.

Hij onderzocht op welke wetenschappelijke basis dergelijke uitspraken berusten en kwam tot de onthutsende conclusie dat het gebakken lucht is. Geen wonder, voor ons, als wij zien hoe door de jaren heen de wetenschappelijke bevindingen moesten bijgeschroefd worden. Regelmatig moesten de schoolboeken gewijzigd worden met nieuwe wetenschappelijke inzichten, die telkens als dé waarheid werden verkocht, maar enkele jaren toch niet zo volledig de waarheid bleken te zijn.

Zoeken naar inzicht en kennis

Tower Hill Maar Deposits

Opmetingen en optekeningen. – Tower Hill Maar Deposits (Foto credit: only_point_five)

Veel wetenschappers doen echt bewust hun best om tot betere inzichten te komen. Met ernst trachten zij achter de waarheid te komen, maar vergeten daarbij wel eens hun nietigheid als mens. Allen zijn wij namelijk zeer beperkt en moeten wij inzien dat wij die beperktheden hebben. (Een moeilijk te verdragen iets.) Ook moeten wij beseffen dat elk van ons een product van zijn omgeving is, gevormd door onze ouders en onderwijzers in een cultuur die mee bepalend zal zijn voor de keuzes die wij zullen gaan maken. Hierbij kunnen wij ons niet van ontdoen dat die keuzebepaling ook mee gevormd zal worden door al die invloeden rondom ons. Dit zal tot gevolg hebben dat er een vorm van een soort vooringenomenheid zal zijn.

“Wanneer je een wetenschappelijke bril opzet, ontgaan de zinvragen je.”

Bekend de hoogleraar fysica van den Beukel.

Met de wetenschap zijn er verscheidenen die zich die wetenschappelijke boeken als geloofsboeken zijn gaan aan nemen. Sommigen zijn gaan denken dat wetenschap alles is. Het wetenschappelijk denken heeft het rationalisme van Descartes en het irrationalisme gebracht en verscheiden geloofsovertuigingen zoals het darwinisme en andere.

Wittgenstein staat in het centrum van van den Beukel zijn boek ‘Met andere ogen, over wetenschap en het zoeken naar zin’. Hij zegt over de OostenrijksBritse filosoof:

‘Waarover men niet spreken kan, daarover moet men zwijgen’, schreef Wittgenstein in zijn beroemde Tractatus. Wat Wittgenstein hiermee bedoelde, is dat het wetenschappelijk spreken zijn grenzen niet moet overschrijden. Wittgenstein is door de logisch-positivisten altijd misbruikt. Wat hun ontging was de mystieke levenshouding van Wittgenstein die, weliswaar verhuld, in zijn werk naar voren komt. Als wetenschappers bescheidenheid willen leren, moeten ze veel Wittgenstein lezen, zou ik zeggen. Èn begrijpen wat hij bedoeld heeft natuurlijk.”

Geen stilzwijgen

Dat men met taal alleen zinvol kan omgegaan als daarmee “standen van zaken” worden beschreven mag een mogelijkheid van denken zijn dat echter de mens niet tot zwijgen kan brengen. De mens moet namelijk stappen durven ondernemen op onbewandelde paden en zich durven in het ongewisse of de onbekende donkere ruimte durven begeven. Wij kunnen de wereld ervaren zoals hij is, maar moeten er ook durven over nadenken. Zelfs dingen die wij niet weten of nu nog niet kennen moeten wij durven bespreekbaar maken. Dit kan enkel door er over na te denken maar ook door er zelf over te durven praten. Later zag Wittgenstein ook in dat de taal te complex is om de wereld in een één-op-één verhouding te beschrijven. Zo is het onmogelijk om bijvoorbeeld een minachtend zuchten binnen het taalsysteem een duidelijke plaats te geven. In plaats daarvan spreekt hij van taalspelen. De verschillende taalspelen zijn toepasbaar op verschillende situaties, waarbij telkens een “familiegelijkenis” optreedt. Hoewel er voor elke situatie specifieke kenmerken zijn vast te stellen, zijn niet alle kenmerken toepasbaar op alle situaties, zoals leden van eenzelfde familie op elkaar lijken, zonder dat ze precies dezelfde gezichtstrekken hebben. Het is met deze nieuwe visie van taal dat hij veel invloed uitoefende op andere filosofen, voornamelijk in de Ordinary language philosophy. Een bekend criticus van deze latere Wittgensteiniaanse filosofie was de filosoof en antropoloog Ernest Gellner, voornamelijk in zijn boek Words and Things (1959).

Waarnemen en verwoorden

Flickr - NewsPhoto! - 350 climate change in Am...

Over heel wat zaken is er heel wat gedebatteerd en van mening verschild door erkende wetenschappers. – Flickr – NewsPhoto! – 350 climate change in Amsterdam (3) (Foto credit: Wikipedia)

Wij als mens kunnen waarnemen wat er gebeurd en dit trachten te verwoorden. Zin en onzin kunnen wij ook trachten te achterhalen. Ook kunnen wij proberen inzichtelijke argumenten naar voor te schuiven.

Rogeer Hoedemaekers in het boek ‘Iets of niets’ schrijft:

“Toen de natuurwetenschappen steeds meer structuur, orde en wetmatigheid vonden in de kosmos zagen de theologen daarin juist de scheppende kracht van God”

“En toen in de tweede helft van de achttiende en begin negentiende eeuw steeds meer orde, structuur en complexiteit in biologische organismen werd ontdekt, werden ook deze geïnterpreteerd als bewijs van Gods grootheid en almacht.”

Verenigbare analyse

Het is verkeerd te denken dat natuurwetenschap en religie binnen een gemeenschappelijk stelsel van analyse of verklaring niet verenigd of zelfs tot één geheel gemaakt zouden kunnen worden, maar evenmin waarom die twee ondernemingen een onderling conflict zouden moeten voelen.

De agnost Jay Gould, auteur van het boek ‘God en Darwin’, zegt:

“De natuurwetenschappen streven ernaar de werkelijkheid van de natuur in kaart te brengen en theorieën op te stellen die de aangetroffen feiten met elkaar in verband brengen en verklaren. De religie beweegt zich daarentegen op het even belangrijke, maar geheel verschillende terrein van de menselijke strevingen, zingeving en waarden. Onderwerpen die binnen het feitelijk domein van de natuurwetenschappen wel verhelderd, maar nooit opgelost worden.”

Wetenschapper en bewijs van al of niet een God

Geen enkele wetenschapper heeft al kunnen bewijzen dat God niet bestaat, omdat daar ook geen bewijs van is, dat Hij niet zou bestaan. De Schepper God heeft bij Zijn Schepping ons het universum gegeven dat zo oneindig groot is dat wij het gewoon weg niet kunnen vatten, doordat er zelfs zo veel sterren en planeten zijn als zandkorrels op een strand die niet te tellen zijn (Boek Job). God heeft Zijn Schepsels voorzien van Zijn Woord dat een beeld schept van hoe de dingen zijn ontstaan en waar God met de mens naar toe wil. Hij is niet in details getreden om dat dat er eigenlijk niet toe doet. Wij hoeven al die fijnste dingetjes niet echt te weten om ons mens-zijn verder uit te bouwen tot een goed geluk of gelukzalig leven. Wel heeft de Schepper ons verstand gegeven om te gebruiken. Hiermee kunnen wij wetenschap uit voeren, zonder daarmee ons tegen God te hoeven keren. Integendeel, heeft God ons de hersenen gegeven om te gebruiken en verder kennis uit te bouwen. Die hersenen niet gebruiken zou verzuimen aan een van de vele opdrachten die God de mensheid heeft opgedragen.

Gelukkig kunnen wij genoeg wetenschappers aantreffen die dankbaar zijn dat zij de gave van het denken en onderzoeken hebben gekregen.  Deze wetenschappers achten het zeer onwaarschijnlijk dat het heelal bij toeval is ontstaan en voor hen zou het ook gerust kunnen dat er een Bijzonder Hoogwaardig Wezen dat ons begrip te boven gaat, achter zit. De Amerikaans biochemicus en aanhanger van intelligent design Michael Behe geeft een simpel voorbeeld:

“Een muizenval bestaat uit een plankje, een metalen beugel, een veer, een grendel en een scharnierend stukje hout. Alle onderdelen zijn nodig voor het functioneren van de muizenval. Verwijder één onderdeel en het geheel werkt niet meer.”

Dit is een soort onherleidbaar complex systeem. Andere concrete voorbeelden zijn het mechanisme van bloedstolling, trilharen, de werking van het oog, het immuunsysteem en de zweepstaart van de bacterie E. coli.

Bepaalde structuren op biochemisch niveau zijn gewoonweg nu nog te complex om verklaard te kunnen worden met behulp van evolutionaire mechanismen.

Voor hem is het duidelijk dat:

“intelligent design geen wetenschappelijke grondslag heeft, niet door middel van experimenten is getest en niet als wetenschappelijk behoort te worden beschouwd.”

Behe’s hypothese van onherleidbare complexiteit zou volgens door andere wetenschappers voldoende wetenschappelijk weerlegd kunnen worden en bovendien zou een eventueel argument tégen de evolutieleer niet automatisch een argument vóór intelligent design kunnen zijn.

Nog veel onverklaarbaar

Vele wetenschappers zijn nog niet echt tot in de diepste grond van de natuur kunnen geraken en moeten toegeven dat nog vele zaken onverklaarbaar zijn op dit ogenblik. Niets staat in de weg dat wij later meerdere dingen toch nog zullen kunnen verklaren of weer eens anders zullen gaan bekijken, door dat dit of gene weer wordt uitgevonden of verder opzoekingswerk het vroegere weer teniet doet.

Wij zullen daarbij moeten beseffen dat wij als onderdeel in het geheel mogen leven dat wij zullen moeten aan nemen voor wat het ook al kan er per definitie geen antwoord gegeven worden op religieuze vragen over God, zin en ethische waarden.
Daarin zullen wij ons nederig moeten betonen dat de mens niet alles zal te weten kunnen komen en dat wij slechts een klein onderdeel zijn van een geheel dat door God voorzien is en waarmee Hij een Plan heeft. Hij heeft er voor gezorgd dat de mens voldoende inzicht zou kunnen krijgen en heeft als het ware een ‘Blog‘ geschreven voor de mensheid. Wij zouden er ons best op toe leggen om dat Blog van God regelmatig te raadplegen en uit Zijn wijze woorden te leren. Dat Blog is een bundel verzamelde boeken die in meerdere talen in de wereld verspreid zijn en ter beschikking van iedereen liggen. De mens moet dat Boek der boeken, de Bijbel slechts op nemen en lezen en bestuderen, naar eigen goed vermogen.

De woorden van de wetenschappers zijn al dikwijls gewijzigd. al veelvuldig heeft men stellingen van beroemde wetenschappers zien ontkracht worden door andere wetenschappers. Veel woorden van filosofen en wetenschappers zijn al als niet valabel beschouwt. Velen hun woorden zijn al vergaan, maar God Zijn woord is nog steeds blijven bestaan en nog steeds volledig juist en betrouwbaar. Daarom kunnen wij ook best naar dat Woord van God grijpen om ons te laten vormen.

“Het is niet geschreven om hem alleen dat het hem toegerekend werd,” (Romeinen 4:23 NB)

“Want al wat tevoren werd geschreven, werd geschreven om ons te onderrichten, opdat wij door de volharding en door de vertroosting van de Schriften de hoop vasthouden.” (Romeinen 15:4 NB)

“en weet dit allereerst dat alle profetie in de Schrift niet van een eigen uitleg afhangt.” (2 Petrus 1:20 NB)

“Alle schriftwoord is van God doorademd en nuttig tot onderrichting, tot weerlegging, tot verbetering, tot de opvoeding in gerechtigheid,” (2 Timotheüs 3:16 NB)

Wij moeten in deze wereld dus hard opletten ons ook niet te veel gericht te houden op wereldse zaken en op wereldse bevindingen, maar moeten ons meer toeleggen op het doornemen van de Heilige Schrift die ons al het nodige te kennen geeft om iets degelijks van ons leven op te bouwen. wij zouden veel meer vertrouwen in die Oude Boeken moeten stellen dan de vele nieuwe populaire wereldse boeken.

+

Voorgaande artikel:

Stemt de Bijbel overeen met de wetenschap

++

Aanvullende lectuur:

  1. Wetenschap als surrogaat voor religie
  2. Echte wetenschap en geloof bijten elkaar niet
  3. Geloof en wetenschap: een worsteling om gelijkheid
  4. Zijn religie en wetenschap verzoenbaar?
  5. Geloof en wetenschap
  6. Geloof en wetenschap: een strijd zonder bestaansrecht
  7. Geloof in wetenschap biedt mogelijk steun aan atheïst
  8. God én Darwin: Geloof kan niet om evolutie heen
  9. Paus: “Wetenschap kan zin van het leven niet vatten”
  10. Atheïsme: een heelal zonder God
  11. Geleerd en Gelovig
  12. Geloven om te begrijpen
  13. Fundamenten van het geloof
  14. Woord van God
  15. Boek der boeken de Bijbel
  16. Blog van God opgetekend in een Boek
  17. Schepper en Blogger God 1 Leegte en Beweging
  18. Schepper en Blogger God 2 Beeld en gelijkenis
  19. Schepper en Blogger God 3 Les en oplossing
  20. Schepper en Blogger God 4 Verklarende Stem
  21. Schepper en Blogger God 5 Te Vertellen zaken
  22. Schepper en Blogger God 6 Voor Zijn volk
  23. Schepper en Blogger God 7 Een Blog van een Boek 1 De Blogger geloven
  24. Schepper en Blogger God 8 Een Blog van een Boek 2 Heilig Maker van de Geschriften
  25. Schepper en Blogger God 9 Een Blog van een Boek 3 Over Profetie
  26. Schepper en Blogger God 10 Een Blog van een Boek 4 Luisteren naar Blogger
  27. Schepper en Blogger God 11 Het Oude en Nieuwe Blog 1 Gericht op één mens
  28. Schepper en Blogger God 12 Het Oude en Nieuwe Blog 2 Blog voor elke dag
  29. Belangrijkheid van de Heilige Schrift
  30. Het belang van het lezen van de Schrift
  31. Nut van het lezen van de Bijbel
  32. Plan van God
  33. Plan van God en wereldvrede
  34. Wat is Gods doel met de aarde?
  35. We kunnen Gods doel niet zien
  36. De naakte waarheid is altijd beter dan de best geklede leugen
  37. Een vrije keuze voor iedereen
  38. Voor hen die andere keuzes maken
  39. Weten waarheen te gaan
  40. Elk schepsel is een goddelijk woord omdat het God verkondigd
  41. Tot bewust zijn komen voor huidig leven
  42. Dorst naar geluk en zingeving
  43. Hersenen beheersen geloof in religie

+++

  • M is for Massive M staat voor massief (connectiv.wordpress.com)
    M is for massive and for MOOC. M is a very misunderstood word in the MOOC acronym.
    In some courses M is just for bulk, or just means very much students are involved. But massive has another connotation, that is of a solid construction or solid big thing.
    This second meaning of massive (geologists use massif for this connotation of massive) is what M of MOOC stands for.De M van Massief en van MOOC. Deze M staat voor een slecht begrepen woord in het acronym MOOC.
    In sommige cursussen betekent de M niet meer dan massaal, maar massief heeft, ook in het engels, nog een andere betekenis. Het betekent vast aaneengesloten, ondeelbaar. Geologen noemen een gebergteketen een massief . Deze tweede betekenis van massief is kenmerkend voor de echte MOOC.
  • Is Christianity Natural? (tasmedes.nl)
    The goal I had in mind was to develop a top-notch project proposal that would bridge the gap between the cognitive science of religion on the one hand and the philosophy of religion and systematic theology on the other.
    +
    For me, the end result was a couple of articles, and a top-notch project proposal that I submitted to the Netherlands Foundation for Scientific Research (NWO) in the end of 2011. The external referees gave the project A+, A+, A+, and A/A+. Yet, the committee that was hired to judge the papers decided in their immeasurable wisdom to overrule the external referees and decided not to fund the project. This was around May 2012.
  • “God bewijzen” door Stefan Paas en Rik Peels (boekbespreking, extern)
    Valt God te bewijzen? Nee, natuurlijk niet, en dat weten Stefan Paas (hoogleraar theologie aan de Vrije Universiteit in Amsterdam) en Rik Peels (filosoof aan diezelfde universiteit) ook best. Daar gaat het ook helemaal niet om in hun boek. De titel is dan ook misleidend. Dit is helemaal geen boek dat probeert God te bewijzen. Het gaat ook niet om de vraag of God wel of niet bestaat. Wél gaat het om argumenten voor en tegen geloven. Het boek draait dus niet om God, maar om geloof, of beter gezegd over de vraag of geloven redelijk is. En dat is het, zo stellen Paas en Peels, in tegenstelling tot het atheïsme.
    +
    Jan Riemersma schreef in zijn recensie dat de bewijslast bij de gelovige lag, want zo werkt het in een rechtszaak. Dat vond ik meteen al vreemd, want als burger bevindt de gelovige zich bepaald niet in een rechtszaak.
    Zie ook http://www.strangenotions.com/who-has-the-burden-of-proof-when-discussing-god/ waarvan ik niet alle 527 commentaren heb doorgelezen.
    Paas & Peels leggen op blz. 78 ook duidelijk uit dat het niet om een rechtszaak gaat, en ik kan geen flaw in hun redenering vinden, dus ik begrijp niet helemaal hoe de heer Riemersma dan toch kan zeggen dat de bewijslast ligt zoals die in een rechtszaak ligt.
  • Sociale wetenschappen: tussen retoriek en werkelijkheid?
    In een populair-wetenschappelijk discours worden retorische instrumenten gebruikt om de werkelijkheid die uit de wetenschappelijke data “opdoemt” meer contouren te geven, om die duidelijker te laten uitkomen.
    +
    Schaf retoriek in de sociale wetenschappen af, zo stelt Pels, en de wijze waarop sociale wetenschap verhalen vertelt verdwijnt. Verdwijnt daarmee ook de sociale wetenschap zelf? Hoe wetenschappelijk is daarmee de sociale wetenschap? Is sociale wetenschap louter retoriek en heeft het maar rakelings te maken met de werkelijkheid? Dat laatste zegt Pels niet, dat besef ik ook, maar toch lijkt die conclusie tamelijk aantrekkelijk wanneer je die alinea leest.
  • Is Dawkins debet aan het succes van creationisten in de VS?
    Binnenkort krijgen Amerikaanse scholieren wellicht een creationistisch leerboek aangeboden. Creationisme lijkt in de VS, maar het is tegelijkertijd een globaal fenomeen, te groeien als kool. Hoe kan dat? Zou het kunnen dat het militante atheïsme van Richard Dawkins, met de centrale boodschap dat geloof en wetenschap water en vuur zijn, hier wellicht iets mee te maken heeft?